“ΦΩΝΕΣ και ΜΝΗΜΕΣ ΜΙΚΡΑΣΙΑΣ και ΚΥΠΡΟΥ. Δεν σβήνουν, δεν λησμονούνται”
- O Πρόεδρος της Δ.Ε. του ΚΕ.ΜΙ.ΠΟ. Νέας Ιωνίας κ. Λουκάς Χριστοδούλου, απεύθυνε χαιρετισμό στην παρουσίαση του Α΄ Τόμου στην Λευκωσία
Την Πέμπτη 5 Νοεμβρίου 2026, στις 7.30΄μ.μ. στην κατάμεστη αίθουσα Τελετών του Πολιτιστικού Ιδρύματος της Ιεράς Μονής Κύκκου “Αρχάγγελος” στη Λευκωσία, πραγματοποιήθηκε η παρουσίαση του Α΄ τόμου του βιβλίου “ΦΩΝΕΣ και ΜΝΗΜΕΣ ΜΙΚΡΑΣΙΑΣ και ΚΥΠΡΟΥ. Δεν σβήνουν, δεν λησμονούνται”. που αποτελείται από 768 σελίδες, Α4 μεγέθους, έγχρωμου και επιμελημένου χάρτου.
Στην έναρξη της εκδήλωσης η Πρόεδρος και Ιδρύτρια του “Ιδρύματος Αναστάσης και Ευφροσύνη Τοσούνογλου“ κα Άννα Τοσούνογλου – Χριστοφή, αφού ευχαρίστησε τους παραβρισκόμενους είπε μεταξύ άλλων: “… Η έκδοση του βιβλίου αποτελούσε για μένα ιερό τάμα. Το θεωρούσα χρέος τιμής προς τους γονείς μου, Αναστάση Τοσούνογλου και Ευφροσύνη Τσαγγάρη, που μόχθησαν για εμένα και τα αδέλφια μου, την Ανδρούλα και τον Γιώργο. Ο πατέρας μου τουρκόφωνος πρόσφυγας από την Αλάγια της Μικράς Ασίας μετά την Καταστροφή του 1922, ήρθε στην Κύπρο αυτομορφώθηκε και έμαθε ελληνικά. Πίστευε ακράδαντα πως η μόρφωση είναι «χρυσό βραχιόλι». Το όραμά του για προσφορά στην κοινωνία συνεχίζει να εκπληρώνεται μέχρι σήμερα από το “Ίδρυμα Αναστάσης και Ευφροσύνη Τοσούνογλου”, το οποίο στηρίζει την μόρφωση απόρων παιδιών και την περίθαλψη ασθενών…”
O Αναπληρωτής Κυβερνητικός Εκπρόσωπος της Κύπρου κ. Γιάννης Αντωνίου, μετέφερε τον χαιρετισμό του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας κ. Νίκου Χριστοδουλίδη, που τόνισε μεταξύ άλλων “…ότι η έκδοση φωτίζει την αλληλένδετη ιστορική πορεία της Κύπρου με την Μικρασία από την αρχαιότητα όταν ρίζωσε στην περιοχή ο ελληνικός πολιτισμός, αποφέροντας πλούσιους καρπούς της ανθρώπινης δημιουργίας. Ο σημαντικός αυτός τόμος διακρίνεται από την πληθώρα νέων στοιχείων που φέρνει στο φως για τις ιστορικές σχέσεις της Κύπρου με τη Μικρά Ασία. Παράλληλα, αναδεικνύει την άνθηση του ελληνικού πολιτισμού μέχρι τα οδυνηρά γεγονότα του 1922, που έφεραν την καταστροφή. Στις 768 σελίδες του καλαίσθητου ως προς τη μορφή του και συγκλονιστικού ως προς το περιεχόμενό του βιβλίου, φωτίζεται η απλόχερη βοήθεια και η αμέριστη συμπαράσταση που προσέφεραν οι Κύπριοι στους Μικρασιάτες πρόσφυγες”.
Ο Θεοφιλέστατος Επίσκοπος Νεαπόλεως κ. Πορφύριος, αναφέρθηκε στο ότι “…το βιβλίο αυτό είναι ένα εξαιρετικά σημαντικό για την ιστορία του νοτιοανατολικού μικρασιατικού ελληνισμού και των σχέσεων του με την Κύπρο. Ρίχνει φως σε ιστορικές πτυχές που δεν έχουν μελετηθεί επαρκώς προηγουμένως και αναδεικνύει τον παράλληλο ιστορικό βίο και πορεία της Μικράς Ασίας και της Κύπρου από το 1922 και 1974 αντίστοιχα…”.
O Πρόεδρος της Δ.Ε. του ΚΕ.ΜΙ.ΠΟ. Νέας Ιωνίας κ. Λουκάς Χριστοδούλου, στον χαιρετισμό του “…ευχήθηκε το βιβλίο να είναι καλοτάξιδο στο ταξίδι της ιστορίας του από την Κύπρο στην Ελλάδα, αλλά και σε όλα τα μήκη και πλάτη όπου χτυπά η καρδιά του ελληνισμού! Σας χαιρετώ με πολλή αγάπη, αδέλφια μας Κύπριοι και εύχομαι πολύ σύντομα να βρεθεί λύση, ώστε η Κύπρος μας να γίνει ένα ενιαίο και αδιαίρετο κράτος, απαλλαγμένο από την τουρκική κατοχή και ξένους κηδεμόνες και να επιστρέψουν οι πρόσφυγες του 1974, στις πατρογονικές τους εστίες!…”
H Πρόεδρος του Συνδέσμου Μικρασιατών Κύπρου κ. Μόνα Σαββίδου- Θεοδούλου, ανέφερε ότι “…Χαιρετίζουμε το γεγονός ότι και μ’ αυτό το βιβλίο εμπλουτίζεται η βιβλιογραφία για την ιστορική μελέτη του Ελληνισμού στα νότια Μικρασιατικά παράλια μέχρι το 1922 και τους δεσμούς, εκπαιδευτικούς, θρησκευτικούς εμπορικούς, που είχαν αναπτυχθεί με την Κύπρο, αλλά και μετά τον ξεριζωμό, για τις δοκιμασίες και τον αγώνα επιβίωσης και αντιμετώπισης των αντιξοοτήτων από τους Μικρασιάτες πρόσφυγες στην Κύπρο. Είναι όντως ένα αξιέπαινο ιστορικό επίτευγμα μετά τα 100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή, να συνεχίζει να καταγράφεται η μαρτυρία των ανθρώπων που βίωσαν τα γεγονότα και η συνεισφορά των απογόνων τους στην ιερά τους μνήμη…”.
Ο Κωστής Κοκκινόφτας του Κέντρου Μελετών Ιεράς Μονής Κύκκου και Επιστημονικός Σύμβουλος της έκδοσης, στον χαιρετισμό του ανέφερε μεταξύ άλλων ότι: “…Η μαζική έξοδος των Ελλήνων Μικρασιατών από τη γη των πατέρων τους, εξαιτίας της κατάρρευσης του Μετώπου στις 13 Αυγούστου 1922, και της πυρπόλησης της Σμύρνης, στις 31 του ιδίου μηνός, από τις δυνάμεις του Κεμάλ Ατατούρκ, συνέτεινε ώστε αρκετοί, οι οποίοι κατοικούσαν στις βορείως της Κύπρου μικρασιατικές πόλεις και κοινότητες Αττάλεια, Αλάγια, Σελεύκεια και άλλες, να αναζητήσουν καταφύγιο στο νησί. Σύμφωνα με τα υπάρχοντα στοιχεία των αποικιακών Αρχών αποβιβάστηκαν τότε στην Κύπρο μεταξύ Σεπτεμβρίου και Δεκεμβρίου 1922, 2.400 πρόσφυγες. Ωστόσο, ο πραγματικός αριθμός αυτών που κατέφυγαν στην ιδιαίτερη πατρίδα μας είναι άγνωστος αφού, τουλάχιστον στην αρχή, δεν υπήρξε συστηματική καταγραφή τους…”.
Τον συντονισμό της έκδοσης και της εκδήλωσης είχε ο Σταύρος Παπαγεωργίου, που ανέφερε στην ομιλία του, ότι: “…το βιβλίο που σας παρουσιάζουμε απόψε αποτελεί ανοιχτή πρόσκληση να συνταξιδέψουμε στο παρελθόν. Μας καλεί να περπατήσουμε ξανά τους στους τόπους των προγόνων μας, εκεί όπου άνθρωποι δικοί μας έζησαν, πόνεσαν και ξεριζώθηκαν, κρατώντας όμως τη μνήμη ολοζώντανη μέσα τους. Είναι η μνήμη για την απέναντι πατρίδα, για τα γεγονότα που κατέγραψε η ιστορία: τα λάθη, τον πόλεμο, την προσφυγιά, τον θάνατο, αλλά και την αναγέννηση της ελπίδας. Αυτό το έργο είναι, πάνω από όλα, ένα μήνυμα εγρήγορσης, για να μην επαναληφθούν ποτέ τα ίδια σφάλματα και να μην χαθεί ο Ελληνισμός, ούτε σε αυτό το νησί, ούτε πουθενά στον κόσμο… ”.
Κεντρικός ομιλητής στην παρουσίαση του εκπληκτικού αυτό τόμου, ήταν ο Δρ. Χρύσανθος Χρυσάνθου, ο οποίος και με την παρουσίαση εικονιστικού υλικού, αναφέρθηκε στο Ιστορικό του Ιδρύματος “Αναστάσης και Ευφροσύνη Τοσούνογλου, στη μεταλαμπάδευση του ελληνικού πολιτισμού και του χριστιανισμού, στον αγώνα και το όραμα των αλυτρώτων της Μ. Ασίας, στους Μικρασιάτες που συνέβαλαν στην πρόοδο της Κύπρου, στην κοινωνική ζωή των χριστιανών στην Αλάγια, στη κινητοποίηση των Κυπρίων για την συμπαράσταση στους πρόσφυγες, στην άφιξη του πλοίου με τους 500 Αλαγιώτες στην Κύπρο, στην περίθαλψη και συμπόνοια για τους πρόσφυγες…”.
Ήταν μια εξαιρετική εκδήλωση που θα μείνει στη μνήμη μας ως μια εξαιρετική παρουσίαση ενός τόσο σπουδαίου έργου!
Την εκδήλωση τίμησαν μεταξύ άλλων η κα Μαρία Καπαγιάννη ως εκπρόσωπος του Πρέσβη της Ελλάδας στη Κύπρο, ο ιστορικός Δρ. Αιμίλιος Α. Σολωμού, το Διοικ. Συμβούλιο του Συλλόγου Μικρασιατών Κύπρου, εκπρόσωποι συλλόγων και σωματείων της Κύπρου, και εκπρόσωποι της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Κύπρου.
Μετά το τέλος της εκδήλωσης παρατάθηκε δεξίωση στον υπαίθριο χώρο έξωθεν του Πολιτιστικού Κέντρου “Αρχάγγελος”.
Υ.Γ. Ευχαριστώ το “Ιδρυμα Αναστάσης και Ευφροσύνη Τοσούνογλου“ και την Πρόεδρό του κα Άννα Τοσούνογλου – Χριστοφή, για την τιμητική πρόσκληση και φιλοξενία!
ΣΗΜ. Το εν λόγω βιβλίο θα παρουσιαστεί στις 26 Νοεμβρίου 2026, 6 μ.μ. στο Σπίτι της Κύπρου, οδός Ξενοφώντος 2Α, κοντά στη Πλατεία Συντάγματος.
