Ανησυχία προκαλεί η αυξημένη κυκλοφορία του ιού του Δυτικού Νείλου στην Ελλάδα, καθώς μέσα σε μόλις μία εβδομάδα καταγράφηκαν 47 νέα εγχώρια κρούσματα και τέσσερις ακόμη θάνατοι. Σύμφωνα με την τελευταία εβδομαδιαία έκθεση του ΕΟΔΥ, έως τις 19 Αυγούστου έχουν καταγραφεί συνολικά 157 εγχώρια περιστατικά και 13 θάνατοι, ενώ δεκάδες ασθενείς παραμένουν στα νοσοκομεία, με ένα σημαντικό μέρος να χρειάζεται νοσηλεία σε Μονάδες Εντατικής Θεραπείας.
Η φετινή περίοδος μετάδοσης εξελίσσεται με έντονη δραστηριότητα, με την Αττική να βρίσκεται ανάμεσα στις περιοχές όπου καταγράφεται σημαντική κυκλοφορία του ιού. Τα νεότερα στοιχεία του ΕΟΔΥ δείχνουν ότι η εικόνα δεν περιορίζεται πλέον σε μεμονωμένες εστίες, καθώς νέα περιστατικά έχουν εντοπιστεί σε διαφορετικούς δήμους και η επιτήρηση συνεχίζεται σε ολόκληρη τη χώρα.
Από την αρχή της περιόδου μετάδοσης του 2026 έως και τις 19 Αυγούστου, 116 από τα 157 περιστατικά παρουσίασαν εκδηλώσεις από το κεντρικό νευρικό σύστημα, όπως εγκεφαλίτιδα, μηνιγγίτιδα ή οξεία χαλαρή παράλυση. Άλλα 41 περιστατικά είχαν ήπιες εκδηλώσεις ή δεν παρουσίασαν προσβολή του κεντρικού νευρικού συστήματος.
Τέσσερις θάνατοι μέσα σε μία εβδομάδα
Ιδιαίτερη βαρύτητα έχουν τα στοιχεία για τη θνητότητα. Μέσα στην τελευταία εβδομάδα προστέθηκαν τέσσερις θάνατοι, ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμό των θυμάτων από την αρχή της φετινής περιόδου στα 13.
Όλοι οι θανόντες ήταν άνω των 65 ετών. Η διάμεση ηλικία τους ήταν τα 82 έτη, με το ηλικιακό εύρος να κυμαίνεται από τα 66 έως τα 91 χρόνια. Πρόκειται για ασθενείς που παρουσίασαν λοίμωξη με εκδηλώσεις από το κεντρικό νευρικό σύστημα.
Την ίδια στιγμή, η πίεση στα νοσοκομεία παραμένει σημαντική. Συνολικά 42 ασθενείς νοσηλεύονται, εκ των οποίων 23 σε ΜΕΘ και 19 σε απλές κλινικές. Μέχρι τις 19 Αυγούστου, 92 ασθενείς είχαν λάβει εξιτήριο, ενώ 10 περιστατικά δεν χρειάστηκαν νοσηλεία.
Νέα κρούσματα στην Αττική
Στην Αττική καταγράφηκαν νέα περιστατικά στους δήμους Διονύσου, Καλλιθέας και Πετρούπολης, ενώ κρούσμα καταγράφηκε και στον Δήμο Αλεξάνδρειας Ημαθίας. Η γεωγραφική κατανομή που παρουσιάζει ο ΕΟΔΥ αποτελεί βασικό εργαλείο για την εκτίμηση των περιοχών όπου κυκλοφορεί ο ιός, χωρίς όμως ο εκτιμώμενος τόπος έκθεσης να μπορεί να θεωρηθεί απόλυτη απόδειξη του σημείου μετάδοσης.
Η Αττική είχε βρεθεί ήδη από τα τέλη Ιουλίου στο επίκεντρο των προειδοποιήσεων των υγειονομικών αρχών. Ο ΕΟΔΥ είχε χαρακτηρίσει ως επηρεαζόμενες αρκετές περιοχές της Ανατολικής Αττικής και άλλων τομέων του λεκανοπεδίου, ενώ παράλληλα είχε προσδιορίσει δήμους υψηλού κινδύνου, με βάση την εγγύτητα σε περιοχές όπου έχει εντοπιστεί ο ιός, τα γεωμορφολογικά χαρακτηριστικά και τα διαθέσιμα επιδημιολογικά και εντομολογικά δεδομένα.
Ένας ιός που συχνά περνά απαρατήρητος
Ο ιός του Δυτικού Νείλου μεταδίδεται κυρίως μέσω του τσιμπήματος μολυσμένων κουνουπιών. Τα κουνούπια μολύνονται κυρίως από μολυσμένα πτηνά και στη συνέχεια μπορούν να μεταδώσουν τον ιό στον άνθρωπο.
Η λοίμωξη δεν οδηγεί στις περισσότερες περιπτώσεις σε βαριά νόσο. Ωστόσο, ένα μικρότερο ποσοστό ασθενών μπορεί να εμφανίσει σοβαρές νευρολογικές επιπλοκές. Σύμφωνα με τον ΕΟΔΥ, για κάθε περιστατικό με προσβολή του κεντρικού νευρικού συστήματος εκτιμάται ότι υπάρχουν περίπου 140 άνθρωποι που έχουν μολυνθεί αλλά εμφανίζουν ήπια συμπτώματα ή παραμένουν ασυμπτωματικοί.
Αυτό σημαίνει ότι τα εργαστηριακά επιβεβαιωμένα κρούσματα δεν αποτυπώνουν κατ’ ανάγκη το πραγματικό μέγεθος της κυκλοφορίας του ιού στον πληθυσμό.
Πότε εμφανίζονται συμπτώματα
Μετά το τσίμπημα μολυσμένου κουνουπιού, συνήθως μεσολαβούν δύο έως 14 ημέρες μέχρι την εμφάνιση συμπτωμάτων. Στις ήπιες περιπτώσεις μπορεί να εμφανιστούν πυρετός, πονοκέφαλος, μυϊκοί πόνοι, κόπωση και άλλα συμπτώματα που υποχωρούν μέσα σε λίγες ημέρες.
Στις σοβαρές περιπτώσεις, η λοίμωξη μπορεί να προσβάλει το κεντρικό νευρικό σύστημα και να οδηγήσει σε εγκεφαλίτιδα, μηνιγγίτιδα ή άλλες νευρολογικές εκδηλώσεις. Ο ΕΟΔΥ επισημαίνει ότι ιδιαίτερη συνέπεια στα μέτρα προστασίας απαιτείται από τις ομάδες που διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο σοβαρής νόσησης, μεταξύ άλλων τα άτομα μεγαλύτερης ηλικίας και όσοι έχουν υποκείμενα νοσήματα.
Το πρώτο περιστατικό είχε εμφανιστεί τον Ιούνιο
Η φετινή περίοδος είχε ξεκινήσει ήδη από τα τέλη Ιουνίου. Το πρώτο καταγεγραμμένο περιστατικό εμφάνισε συμπτώματα στις 25 Ιουνίου, ενώ ο ΕΟΔΥ ανακοίνωσε στις αρχές Ιουλίου το πρώτο περιστατικό της περιόδου, μια περίπτωση μηνιγγοεγκεφαλίτιδας σε άτομο άνω των 60 ετών, με πιθανότερο τόπο έκθεσης τον Δήμο Αγίας Παρασκευής.
Έκτοτε, η επιτήρηση κατέγραψε σταδιακή διεύρυνση της γεωγραφικής παρουσίας του ιού.
Η εξέλιξη αυτή δεν αποτελεί έκπληξη για τις υγειονομικές αρχές. Ο ιός του Δυτικού Νείλου καταγράφεται στην Ελλάδα κάθε χρόνο από το 2010 και μετά και η κυκλοφορία του συνδέεται κυρίως με τους θερμούς μήνες, όταν αυξάνεται η δραστηριότητα των κουνουπιών.
Η πρόληψη περνά και από την καθημερινότητα
Σε αυτή τη φάση της περιόδου μετάδοσης, η προστασία από τα κουνούπια παραμένει βασικό μέτρο πρόληψης. Ο ΕΟΔΥ συστήνει τη χρήση εγκεκριμένων εντομοαπωθητικών, σητών και κουνουπιέρων, καθώς και κατάλληλων ρούχων που καλύπτουν όσο γίνεται μεγαλύτερη επιφάνεια του σώματος. Η χρήση κλιματιστικών και ανεμιστήρων μπορεί επίσης να περιορίσει την έκθεση.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και ο περιορισμός των σημείων όπου μπορούν να αναπαραχθούν τα κουνούπια. Τα στάσιμα νερά σε αυλές, μπαλκόνια, δοχεία και άλλα σημεία γύρω από κατοικίες μπορούν να λειτουργήσουν ως εστίες αναπαραγωγής και, για τον λόγο αυτό, συνιστάται να απομακρύνονται ή να καλύπτονται.
Η προστασία, επομένως, δεν αφορά μόνο τις παρεμβάσεις των αρμόδιων αρχών. Η επιδημιολογική επιτήρηση, τα προγράμματα καταπολέμησης των κουνουπιών και η ατομική προστασία λειτουργούν συμπληρωματικά.
Το καλοκαίρι δεν έχει τελειώσει για τον ιό
Με 157 επιβεβαιωμένα εγχώρια κρούσματα και 13 θανάτους μέχρι τις 19 Αυγούστου, η φετινή περίοδος βρίσκεται πλέον σε ένα κρίσιμο σημείο. Τα 47 νέα περιστατικά μιας εβδομάδας δείχνουν ότι η κυκλοφορία του ιού παραμένει ενεργή, ενώ η συνέχιση της περιόδου δραστηριότητας των κουνουπιών σημαίνει ότι η επιτήρηση και τα μέτρα προστασίας παραμένουν αναγκαία.
Ο ΕΟΔΥ εξακολουθεί να καλεί τους πολίτες να τηρούν συστηματικά τα μέτρα προστασίας, ενώ οι υγειονομικές και τοπικές αρχές καλούνται να διατηρήσουν την επιτήρηση και τα προγράμματα καταπολέμησης των κουνουπιών.
Το βασικό μήνυμα των στοιχείων είναι σαφές: ο ιός δεν αποτελεί μόνο ένα καλοκαιρινό περιστατικό, αλλά μια διαρκή υγειονομική πρόκληση που απαιτεί πρόληψη μέχρι το τέλος της περιόδου μετάδοσης.
