Η κυβέρνηση προχωρά σε αναβολή δύο σημαντικών μεταρρυθμίσεων των μνημονιακών χρόνων που θα επηρέαζαν εκατοντάδες χιλιάδες ασφαλισμένους. Πρόκειται για τη σύνδεση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης με την πορεία του προσδόκιμου ζωής και την αύξηση των εισφορών για τους μη μισθωτούς με βάση έναν νέο δείκτη εξέλιξης μισθών.
Σύμφωνα με πληροφορίες από το κυβερνητικό επιτελείο, η αύξηση των ορίων ηλικίας που προέβλεπε ο νόμος του 2010 και θα εφαρμοζόταν σταδιακά το 2027, καθώς και η προγραμματισμένη αύξηση των εισφορών των περίπου 1,4 εκατομμυρίων ελεύθερων επαγγελματιών, αυτοαπασχολούμενων και αγροτών, θα «παγώσουν». Οι εισφορές θα συνεχίσουν να προσαρμόζονται με βάση τον πληθωρισμό, αποφεύγοντας αυξήσεις που θα έφταναν έως και το 5%.
Η αναβολή των μεταρρυθμίσεων κρίνεται αναγκαία τόσο για πολιτικούς όσο και για κοινωνικούς λόγους. Η εφαρμογή τους κατά την προεκλογική περίοδο θα προκαλούσε έντονες αντιδράσεις, ενώ οι ασφαλισμένοι που βρίσκονται κοντά στη συνταξιοδότηση ήδη εμφανίζονται ανήσυχοι.
Όρια ηλικίας συνταξιοδότησης
Ο νόμος 3863/2010 προέβλεπε ότι τα όρια συνταξιοδότησης θα αναπροσαρμόζονται ανά τριετία με βάση το προσδόκιμο ζωής, με αρχική αναφορά την ηλικία των 65 ετών. Η πρώτη εκτίμηση το 2021 δεν οδήγησε σε αλλαγές, καθώς η αύξηση του προσδόκιμου ζωής κατά τη δεκαετία 2010-2020 ήταν μόλις 0,3 έτη – πολύ κάτω από το όριο του 1 έτους που απαιτούσε ο νόμος για αύξηση.
Παράλληλα, οι μεταρρυθμίσεις των επόμενων μνημονίων είχαν ήδη αυξήσει τα όρια ηλικίας κατά δύο χρόνια, με αποτέλεσμα σήμερα οι νέοι συνταξιούχοι να συνταξιοδοτούνται κατά μέσο όρο 4 έως 6,7 χρόνια αργότερα σε σχέση με το 2015. Με βάση αυτά τα δεδομένα, η αναπροσαρμογή του 2026 απαιτεί αύξηση προσδόκιμου ζωής πάνω από δύο έτη, κάτι που δεν προβλέπεται προς το παρόν.
Εισφορές μη μισθωτών
Ο νόμος Κατρούγκαλου (4387/2016) και ο νόμος Βρούτση (4670/2020) προβλέπουν ότι οι εισφορές των μη μισθωτών θα αυξάνονται από το 2025 με βάση τον Δείκτη Εξέλιξης Μισθών. Ωστόσο, λόγω καθυστερήσεων στον υπολογισμό του νέου δείκτη, οι εισφορές θα συνεχίσουν να προσαρμόζονται με τον πληθωρισμό, αποφεύγοντας αυξήσεις που θα προκαλούσαν έντονη αναστάτωση.
Η αναβολή αυτών των διατάξεων δίνει χρόνο στο οικονομικό επιτελείο να αξιολογήσει τα δημοσιονομικά δεδομένα, ενώ παράλληλα μετριάζει τις κοινωνικές αντιδράσεις και τους πολιτικούς κινδύνους ενόψει των επόμενων εκλογών.
