Από το βήμα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης χαρακτήρισε «κατάφωρα παράνομο, άκυρο και χωρίς ισχύ» το μνημόνιο οριοθέτησης μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης, υποστηρίζοντας ότι «δεν μπορεί να ξαναγραφτεί η γεωγραφία». Στην παρέμβασή του και σε συνέντευξή του προς το Reuters ο πρωθυπουργός έθεσε την προστασία της ελεύθερης ναυσιπλοΐας ως προτεραιότητα και απηύθυνε αίτημα προς τη Λιβύη.
Τρεις άξονες ανησυχίας
Σύμφωνα με την ανακοίνωση, κεντρικά σημεία της τοποθέτησης Μητσοτάκη αποτέλεσαν η ένταση στην Ανατολική Μεσόγειο, οι επιθέσεις κατά εμπορικών πλοίων στη Μαύρη Θάλασσα και οι κίνδυνοι για την ασφάλεια των θαλάσσιων διαδρομών στην Ερυθρά Θάλασσα. Ο πρωθυπουργός επισήμανε την ανάγκη διεθνούς συνεννόησης για την αντιμετώπιση των απειλών στη Μαύρη Θάλασσα και ζήτησε μεγαλύτερη ευρωπαϊκή συμμετοχή στην επιχείρηση Aspides που δραστηριοποιείται στην περιοχή της Ερυθράς Θάλασσας.
Στο πλαίσιο της παρέμβασής του ο Κυριάκος Μητσοτάκης τόνισε ότι η προστασία της ελεύθερης ναυσιπλοΐας είναι θεμελιώδης για τη διεθνή οικονομία και την ασφάλεια, συνδέοντας ευθέως τις πρόσφατες επιθέσεις σε εμπορικά πλοία με την ανάγκη ενισχυμένων συνεργασιών σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο.
Νομική κρίση για το μνημόνιο
Ο πρωθυπουργός αμφισβήτησε ευθέως τη νομιμότητα της συμφωνίας Τουρκίας και Λιβύης, υποστηρίζοντας ότι η χάραξη της οριοθέτησης παραβλέπει τη γεωγραφία της περιοχής και την ύπαρξη των ελληνικών νησιών. Εξέφρασε την εκτίμηση ότι με τον τρόπο που έχουν χαραχθεί οι γραμμές δεν μπορεί να τεθεί έγκυρη οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών και κατέληξε στην εκτίμηση ότι το μνημόνιο είναι «κατάφωρα παράνομο, άκυρο και χωρίς ισχύ».
Η τοποθέτηση του πρωθυπουργού έγινε στο πλαίσιο συζήτησης με θέμα τις Αναδυόμενες Τεχνολογίες και τη Θαλάσσια Ασφάλεια, μια ατζέντα που, όπως ανέφερε, συνδέεται άμεσα με την προστασία των θαλάσσιων διαδρομών και την ασφάλεια των εμπορικών μεταφορών.
Από την παρέμβαση προκύπτει επίσης η έκκληση για εντατικοποίηση του διεθνούς διαλόγου και για μεγαλύτερη εμπλοκή των ευρωπαϊκών δυνάμεων στις επιχειρήσεις που στοχεύουν στην ασφάλεια θαλάσσιων οδών, ειδικά όπου παρατηρούνται επιθέσεις κατά εμπορικών πλοίων.
Η δήλωση του πρωθυπουργού, όπως καταγράφηκε σε συνέντευξη προς το Reuters και σε ομιλία στο Συμβούλιο Ασφαλείας, αναμένεται να ενισχύσει τη διπλωματική πίεση για επανεξέταση της συμφωνίας Τουρκίας και Λιβύης και να φέρει στο επίκεντρο τη συζήτηση για μέτρα υπεράσπισης της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στην περιοχή.
