Αβεβαιότητα και έντονη ανησυχία κυριαρχούν στα σούπερ μάρκετ τις πρώτες ημέρες μετά το ξέσπασμα του πολέμου στη Μέση Ανατολή, με τους καταναλωτές να προσαρμόζουν άμεσα τη συμπεριφορά τους.
Σύμφωνα με έρευνα της NielsenIQ που πραγματοποιήθηκε το διάστημα 9-12 Μαρτίου, το 57% των καταναλωτών δηλώνει ανήσυχο, ενώ το 27% βιώνει έντονο στρες για το τι θα ακολουθήσει. Το 13% εκφράζει θυμό, με μόλις ένα 3% να παραμένει αδιάφορο. Το κλίμα αυτό αποτυπώνεται τόσο στην ψυχολογία όσο και στις πρώτες αντιδράσεις της αγοράς.
Την ίδια στιγμή, το 72% των καταναλωτών δηλώνει ότι έχει ήδη προσαρμόσει τις συνήθειές του. Το 35% περιορίζει τις δαπάνες, ενώ το 25% μειώνει τις εξόδους του. Παράλληλα, ένα 10% έχει προχωρήσει σε αποθεματοποίηση βασικών προϊόντων. Οι βασικές ανησυχίες εστιάζουν σε πιθανές ανατιμήσεις (22%) και ελλείψεις (19%), ενώ η γεωπολιτική κλιμάκωση και η αύξηση των τιμών καυσίμων προβληματίζουν το 16% και το 14% αντίστοιχα.
Σε σύγκριση με τον Φεβρουάριο, καταγράφεται σαφής μετατόπιση προτεραιοτήτων. Πριν την κρίση, οι καταναλωτές ανησυχούσαν κυρίως για το αυξημένο κόστος τροφίμων (45%), τους λογαριασμούς ενέργειας (21%) και την κάλυψη βασικών αναγκών (17%). Σήμερα, η ανησυχία διευρύνεται, περιλαμβάνοντας φόβους για διαταραχές στην εφοδιαστική αλυσίδα και γενικότερη αστάθεια στην αγορά.
Στελέχη της NielsenIQ επισημαίνουν ότι η καταναλωτική συμπεριφορά εξελίσσεται σε τέσσερα στάδια: σοκ, συνειδητοποίηση, προσαρμογή και επανεκκίνηση. Με βάση τα σημερινά δεδομένα, η αγορά φαίνεται να βρίσκεται ακόμη στο πρώτο στάδιο, με άμεσες και έντονες αντιδράσεις από τους καταναλωτές.
Το οικονομικό περιβάλλον παραμένει πιεστικό, καθώς το 57% των νοικοκυριών δηλώνει ότι το εισόδημά του καλύπτει μόνο τις βασικές ανάγκες, ενώ μόλις το 13% διαπιστώνει βελτίωση της οικονομικής του κατάστασης.
Παρά τις δυσκολίες, οι καταναλωτές προσαρμόζονται ενεργά. Το 68% παρακολουθεί στενά τις τιμές, το 76% αναζητά προσφορές, φυλλάδια και κουπόνια, ενώ σχεδόν 8 στους 10 προσπαθούν να αγοράζουν στη χαμηλότερη δυνατή τιμή. Παράλληλα, ένας στους δύο λειτουργεί με αυστηρό προϋπολογισμό για τα βασικά είδη. Η συμπεριφορά αυτή συνδέεται άμεσα με την πορεία των τιμών στην αγορά.
Σύμφωνα με στοιχεία της NielsenIQ για την αγορά ταχυκίνητων καταναλωτικών προϊόντων (FMCG) την περίοδο 2006-2025, οι όγκοι πωλήσεων παραμένουν σχεδόν σταθεροί, ενώ η μέση τιμή έχει αυξηθεί κατά 30%. Έτσι, η αξία της αγοράς ενισχύεται κυρίως λόγω ανατιμήσεων, σε ένα περιβάλλον που έχει διαμορφωθεί από διαδοχικές κρίσεις, την πανδημία και τις πληθωριστικές πιέσεις.
Η συνολική εικόνα δείχνει ότι η αγορά των σούπερ μάρκετ διατηρεί τον όγκο της, αλλά η αξία της αυξάνεται, με τους καταναλωτές να γίνονται ολοένα και πιο προσεκτικοί, να αναζητούν ευκαιρίες και να διαχειρίζονται πιο αυστηρά τα οικονομικά τους. Η κρίση στη Μέση Ανατολή φαίνεται να ενισχύει και να επιταχύνει αυτή την τάση.
