Έρευνα ΕΚΤ: Πρώτοι στην Ευρωζώνη οι Έλληνες καταναλωτές στις αγορές από κινέζικες πλατφόρμες
- Οι κινέζικες πλατφόρμες ηλεκτρονικού εμπορίου είναι πιο δημοφιλείς στα νοικοκυριά μεσαίου και χαμηλού εισοδήματος. Τι δείχνει νέα έρευνα της ΕΚΤ
Από 1η Ιουλίου κάθε μικρο-δέμα που εισέρχεται στην Ευρώπη από πλατφόρμες ηλεκτρονικού εμπορίου εκτός ΕΕ, υπόκειται σε τελωνειακό δασμό τριών ευρώ ανά είδος. Το μέτρο αναμένεται να λειτουργήσει ως ανάχωμα στην επέλαση των ασιατικών e-shop, που πουλάνε φθηνά εμπορεύματα και ανταγωνίζονται τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις.
Οι Έλληνες λιανέμποροι χαιρέτησαν καταρχήν θετικά την επιβολή δασμού, αναμένοντας να δουν πώς θα εφαρμοστεί στην πράξη. Δύο εβδομάδες μετά την εφαρμογή του μέτρου, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα έδωσε στη δημοσιότητα τα αποτελέσματα μελέτης για τη διείσδυση των κινέζικων site στις αγορές της Ευρωζώνης.
Η μελέτη διεξήχθη στο πλαίσιο της έρευνας καταναλωτικών προσδοκιών του Απριλίου και σκιαγραφεί το προφίλ όσων «επιμένουν κινεζικά» στις ηλεκτρονικές τους αγορές. Οι Έλληνες καταναλωτές είναι πρώτοι στην Ευρωζώνη στις παραγγελίες από κινέζικα eshop, τύπου Shein, Temu, Ali Express, με 8 στους 10 να απαντάνε ότι έχουν κάνει τουλάχιστον μια παραγγελία το τελευταίο δωδεκάμηνο.
Ποιοι επιμένουν «κινεζικά»;
Ένα από τα βασικά συμπεράσματα της έρευνας της ΕΚΤ είναι ότι οι καταναλωτές χαμηλότερου εισοδήματος είναι πιο πιθανό να παραγγέλνουν από κινέζικα e-shop από ό,τι τα υψηλότερα εισοδήματα. Ο νούμερο ένα «κράχτης» για τα κινέζικα εμπορεύματα είναι ο συνδυασμός χαμηλών τιμών και μεγάλης ποικιλίας, ειδικά σε κατηγορίες όπως τα ρούχα, τα οικιακά είδη και τα ηλεκτρονικά είδη. Από την άλλη, οι ανησυχίες για θέματα ποιότητας και ασφάλειας και η έλλειψη εμπιστοσύνης αποθαρρύνουν τους καταναλωτές από το να παραγγέλνουν από κινέζικες πλατφόρμες.
Η γεωπολιτική φαίνεται να διαδραματίζει μόνο περιορισμένο ρόλο στις αποφάσεις τους. Το επιχείρημα ότι ο αθέμιτος κινεζικός ανταγωνισμός βλάπτει τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις δεν φαίνεται να τους απασχολεί ιδιαίτερα. Γι’αυτό και το ειδικό τέλος των τριών ευρώ ανά είδος, ενδέχεται μεν να λειτουργήσει αποτρεπτικά, αλλά μπορεί να εκληφθεί ως «τιμωρητικό χαράτσι», αν δεν συνοδεύεται από αντισταθμιστικά μέτρα, π.χ. ενίσχυσης της αγοραστικής δύναμης.
Πρώτοι στα κινέζικα οι Έλληνες
Περισσότεροι από τους μισούς ερωτηθέντες της έρευνας Καταναλωτικών Προσδοκιών ανέφεραν ότι έχουν χρησιμοποιήσει κινεζικές πλατφόρμες ηλεκτρονικού εμπορίου. Ωστόσο, η χρήση τους ποικίλλει σημαντικά μεταξύ των χωρών και των εισοδηματικών κατηγοριών. Από όλες τις χώρες της Ευρωζώνης, οι κινέζικες πλατφόρμες ηλεκτρονικού εμπορίου είναι ιδιαίτερα δημοφιλείς στην Ελλάδα, αφού σχεδόν το 80% των καταναλωτών αναφέρουν ότι τις έχουν χρησιμοποιήσει – το υψηλότερο ποσοστό σε όλη την Ευρωζώνη. Ακολουθούν η Πορτογαλία και η Ισπανία με ποσοστά άνω του 70%.
Στον αντίποδα, οι καταναλωτές σε Γαλλία και Γερμανία είναι οι πιο δύσπιστοι, με λιγότερο από το 50% να παραγγέλνουν από κινέζικα marketplaces τύπου Shein και Τemu.
«Η ιδιαίτερα βαθιά διείσδυση στις αγορές της Νότιας Ευρώπης, δείχνει εντυπωσιακές διακρατικές διαφορές στις καταναλωτικές συνήθειες, τη γνωριμία με τις πλατφόρμες, τα δίκτυα διανομής, την εμπιστοσύνη και τις τοπικές εναλλακτικές λύσεις λιανικής πώλησης», σημειώνουν οι ερευνητές της ΕΚΤ.
Η έρευνα δείχνει ότι οι αγορές από κινέζικες πλατφόρμες είναι πιο διαδεδομένες μεταξύ των νοικοκυριών χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος. Αυτό συνάδει με τον σημαντικό ρόλο της οικονομικής προσιτότητας: οι καταναλωτές που αντιμετωπίζουν αυστηρότερους προϋπολογιστικούς περιορισμούς ενδέχεται να ανταποκρίνονται ιδιαίτερα στις προσφορές χαμηλών τιμών. Ωστόσο, πολλά νοικοκυριά υψηλότερου εισοδήματος πραγματοποιούν επίσης αγορές σε κινεζικές πλατφόρμες.
Πρώτα η τιμή
Στην έρευνα ζητήθηκε επίσης από τους τακτικούς χρήστες να εξηγήσουν, με δικά τους λόγια, γιατί πραγματοποιούν αγορές σε αυτές τις πλατφόρμες. Λέξεις όπως «τιμή», «φθηνό» και «φθηνότερο» εμφανίζονται πιο συχνά στις απαντήσεις της έρευνας. Αυτό υπογραμμίζει τον κεντρικό ρόλο της οικονομικής προσιτότητας.
Για πολλούς καταναλωτές οι κινέζικες πλατφόρμες φαίνεται να αποτελούν έναν τρόπο για να αξιοποιήσουν καλύτερα τον οικογενειακό προϋπολογισμό, καθώς το κόστος διαβίωσης παραμένει πηγή ανησυχίας.
Ενας δεύτερος σημαντικός παράγοντας είναι η ποικιλία των προϊόντων. Οι καταναλωτές εκτιμούν το ευρύ φάσμα των προσφερόμενων προϊόντων, συμπεριλαμβανομένων εξειδικευμένων ειδών, αξεσουάρ και αγαθών που ενδέχεται να είναι δύσκολο να βρεθούν στα τοπικά καταστήματα.
Τι αγοράζουμε πιο συχνά από τις κινέζικες πλατφόρμες;
Οι καταναλωτές της ευρωζώνης απευθύνονται συχνότερα σε κινεζικές πλατφόρμες ηλεκτρονικού εμπορίου για ρούχα, είδη οικιακής χρήσης και ηλεκτρονικά είδη – τομείς στους οποίους οι αγοραστές τείνουν να είναι ιδιαίτερα ευαίσθητοι στις τιμές.
Η συντριπτική πλειοψηφία των παραγγελιών είναι μικρής αξίας: σχεδόν τα δύο τρίτα δεν ξεπερνούν τα 25 ευρώ και το 90% φτάνει έως τα 50 ευρώ. Επιπλέον, ένας στους πέντε ερωτηθέντες ανέφερε ότι πραγματοποιεί αγορές τουλάχιστον μία φορά το μήνα σε αυτές τις πλατφόρμες.
Συνολικά, τα αποτελέσματα αυτά υπογραμμίζουν για άλλη μια φορά τη συμπεριφορά αγορών που καθοδηγείται από την τιμή. Πράγματι, για πολλές από τις κατηγορίες αγαθών που αγοράζονται πιο συχνά μέσω αυτών των πλατφορμών, ο μέσος πληθωρισμός κατά τη διάρκεια του 2025 ήταν αρνητικός ή σχεδόν μηδενικός. Το μοτίβο αυτό συνάδει επίσης με την άποψη ότι τα εισαγόμενα αγαθά χαμηλού κόστους ενδέχεται να συνέβαλαν στη συγκράτηση των τιμών για ορισμένους τύπους καταναλωτικών προϊόντων.
Τι αποθαρρύνει τους καταναλωτές;
Παρά τα πλεονεκτήματα αυτά, σχεδόν το ήμισυ των ερωτηθέντων δήλωσαν ότι δεν χρησιμοποιούσαν κινεζικές πλατφόρμες. Οι μη χρήστες ανέφεραν ότι τους αποθάρρυνε η ανησυχία για την χαμηλή, κατά την αντίληψή τους, ποιότητα των προϊόντων, την εμπιστοσύνη και τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις. Πολλοί ερωτηθέντες συνέδεαν τα προϊόντα που πωλούνται σε αυτές τις πλατφόρμες με αβεβαιότητα ως προς την ποιότητα, π.χ. την ανθεκτικότητα και την αξιοπιστία. Για αυτούς, οι χαμηλές τιμές δεν υπερίσχυαν των ανησυχιών ότι τα προϊόντα ενδέχεται να μην ανταποκρίνονται στις προσδοκίες τους. Οι ερωτηθέντες ανέφεραν επίσης ανησυχίες σχετικά με την ασφάλεια των προσωπικών δεδομένων, την ασφάλεια των πληρωμών, την εξυπηρέτηση πελατών και την αξιοπιστία των πλατφορμών.
Μόνο ένας στους πέντε καταναλωτές αναφέρει ως αποτρεπτικό παράγοντα τις γεωπολιτικές εντάσεις στις σχέσεις ΕΕ-Κίνας, με την πλειονότητα να μην . Η πλειονότητα δεν συνδέει τις γεωπολιτικές ανησυχίες με τις αγορές από κινέζικες πλατφόρμες. Η ζήτηση για προϊόντα χαμηλού κόστους φαίνεται σχετικά ανθεκτική, ακόμη και μεταξύ των καταναλωτών που ενδεχομένως έχουν ευρύτερες ανησυχίες σχετικά με τις διεθνείς σχέσεις.
