• Η ΕΚΤ συνιστά στα νοικοκυριά να έχουν μετρητά που να φτάνουν για περίπου τρεις μέρες. Πρόκειται για μέρος της ευρύτερης «Ευρωπαϊκής Σρατηγικής Ετοιμότητας», σε περιόδους κρίσης.

«Μείνετε ψύχραιμοι και κρατάτε μετρητά» (Keep Calm and Carry Cash) μας λένε οι οικονομολόγοι της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ). Πρόκειται για καλοπροαίρετη παραίνεση και όχι για επίσημη οδηγία, αλλά το νόημα παραμένει το ίδιο: Έσο έτοιμος, οι κρίσεις καραδοκούν.

Η μετάβαση της Ευρώπης σε μια «πολεμική οικονομία», εκτός από μέτρα λιτότητας και τσεκούρωμα των κοινωνικών δαπανών υπέρ των στρατιωτικών εξοπλισμών, συνοδεύεται από μια εκστρατεία πειθάρχησης-εκπαίδευσης του πληθυσμού, με ευρω-εγχειρίδια «επιβίωσης σε καιρούς κρίσης». Το άρθρο των οικονομολόγων της ΕΚΤ ερμηνεύθηκε ποικιλοτρόπως από τα ευρωπαϊκά και διεθνή ΜΜΕ, όχι μόνο των «σομόν» (ιστο)σελίδων». Ένας πρώτος συνειρμός είναι ότι όταν κάποιος σου λέει «μείνε ψύχραιμος», συνήθως σημαίνει ότι τα πράγματα δεν πάνε και πολύ καλά. Είναι σαν να σου λένε «μην πανικοβάλλεσαι», προκαλώντας το ακριβώς αντίθετο αποτέλεσμα.

Σκοπός της ΕΚΤ δεν είναι να μας τρομάξει, αλλά να μας αφυπνίσει ώστε να έχουμε το νου μας.

Όμως και μόνο τα πρόσφατα ιστορικά παραδείγματα που δίνει για να μας «τσιγκλίσει», ενεργοποιούν ανακλαστικά αν όχι πανικού, σίγουρα ανησυχίας.

Όσο για το πόσα μετρητά πρέπει να έχουμε πάνω μας, για καλό και για κακό, η ΕΚΤ παραπέμπει σε αντίστοιχες συστάσεις που απευθύνουν κράτη μέλη όπως η Αυστρία, η Ολλανδία και η Φινλανδία: Περίπου 70 με 100 ευρώ για κάθε μέλος του νοικοκυριού ή «αρκετά για να καλύψουν βασικές ανάγκες για 72 ώρες». Αν πάρουμε τις συμβουλές κατά γράμμα, μια τετραμελής οικογένεια στην Ελλάδα πρέπει να έχει στην άκρη ανά πάσα στιγμή 400 ευρώ σε μετρητά, κάτι όχι τόσο εύκολο όταν πάνω από τα μισά νοικοκυριά με παιδιά δεν μπορούν να καλύψουν έκτακτες αλλά αναγκαίες δαπάνες των 480 ευρώ

Οι κρίσεις απαιτούν μετρητά
Η ΕΚΤ αναφέρεται σε τέσσερα επεισόδια κρίσεων, διαφορετικής αιτιολογίας και διαφορετικής εμβέλειας (πανευρωπαϊκής/παγκόσμιας, περιφερειακής και εθνικής) κατά τη διάρκεια των οποίων αναδείχθηκε η αξία των μετρητών.

Τα κατηγοριοποιεί ως εξής:

1. Η πανδημία του κορονοϊού, από το πρώτο λοκντάτουν στις αρχές του 2020 ως και τις αρχές του 2021

2. H εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022

3. Το μπλακ-άουτ στην Ιβηρική χερσόνησο τον Απρίλιο του 2025

4. Η ελληνική κρίση χρέους, εστιασμένη στην περίοδο 2014-2015, με αποκορύφωμα την επιβολή κεφαλαιακών ελέγχων – capital controls

Λοκντάουν
Για την κρίση του κορονοϊού η ΕΚΤ αναφέρει ότι το πρώτο «σκληρό» λοκντάουν, των 90 ημερών, από τις 24 Ιανουαρίου και μετά, η ημερήσια έκδοση τραπεζογραμματίων από τις κεντρικές τράπεζες της Ευρωζώνης, ανήλθε στα 616 εκατομμύρια ευρώ. Σχεδόν το διπλάσιο ποσό από ό,τι θα προβλέπονταν χωρίς τον κορονοϊό (320 εκ. ευρώ την ημέρα), αποδίδοντας στην πανδημία μια αύξηση 94% ή 260 εκ. ευρώ ημερησίως. Σύμφωνα με τους αναλυτές, αυτό σημαίνει ότι «ο κόσμος στράφηκε άμεσα στα μετρητά, αναζητώντας ρευστότητα σε περίοδο μεγάλης αβεβαιότητας εξαιτίας ενός απροσδόκητου γεγονότος». Μάλιστα διαχωρίζει την άμεση στροφή στα μετρητά από τις μακροπρόθεσμες τάσεις «προληπτικής αποταμίευσης», λόγω του υγειονομικού και οικονομικού άγχους. Ως και τα τέλη του 2020 η έκδοση τραπεζογραμματίων αυξήθηκε συνολικά κατά 130% – σε σύγκριση με την περίοδο πριν τον κορονοϊό.

Πόλεμος
Η ΕΚΤ θυμίζει ότι όταν η Ρωσία εισέβαλε στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022, άμεσα αυξήθηκε η ζήτηση για μετρητά σε όλες τις γειτονικές χώρες: Εσθονία, Λετονία, Λιθουανία, Σλοβακία και Φινλανδία. Ακόμα και σε χώρες με σταθερό χρηματοπιστωτικό σύστημα, όπως η Γερμανία και η Αυστρία, ο κόσμος έτρεξε στα ΑΤΜ να σηκώσει χρήματα… για παν ενδεχόμενο. Στις χώρες που συνορεύουν άμεσα με τις εμπόλεμες ζώνες, η ζήτηση για μετρητά αμέσως μετά την εισβολή υπολογίζεται ότι αυξήθηκε κατά 36%.

Μπλακ άουτ
Η πτώση του δικτύου του ρεύματος στην Ιβηρική χερσόνησο, στις 28 Απριλίου του 2025, επηρεάσε 55 εκατομμύρια ανθρώπους. Οι πληρωμές με τραπεζική κάρτα «βουλιαξαν» εκείνη τη μέρα κατά 42% στις περιοχές που χτυπήθηκαν, το ηλεκτρονικό εμπόριο επίσης, ενώ σε όλη την Ισπανία η κατανάλωση μειώθηκε κατά 34%.

Τα ATM κατέρρευσαν λόγω του μπλακ άουτ. Όμως σύμφωνα με την ΕΚΤ το 39% των Ισπανών είχαν ήδη «απόθεμα» με μετρητά στα σπίτια τους, και τις επόμεες μέρες όταν το ρεύμα επανήλθε, έσπευσαν να το αναπληρώσουν. Οι αναλήψεις μετρητών αυξήθηκαν και σε περιοχές που δεν είχαν πληγεί, ως προληπτικό μέτρο.

Ελληνική κρίση χρέους
Μαζί με τον λοιμό, τον πόλεμο και το καθολικό μπλακ άουτ, η Ελλάδα έχει τη δική της θέση στο κουαρτέτο των κρίσεων, που αναδεικνύουν την πολύτιμη θέση των μετρητών. Η ΕΚΤ συσχετίζει την πορεία του Σύνθετου Δείκτη Συστημικού Δημοσιονομικού Στρες (SovCISS), με την έκδοση τραπεζογραμματίων από την ΤτΕ. Όσο αυξανόταν το οικονομικό ρίσκο και η αβεβαιότητα, τόσο αυξανόταν και η ζήτηση για μετρητά. Από τα τέλη του 2014 ως τα μέσα του 2015, η Ελλάδα εξέδιδε κατά μέσο όρο 72 εκατ. ευρώ επιπλέον μετρητά σε καθημερινή βάση, από όσα θα εξέδιδε αν δεν υπήρχε κρίση, συμπεραίνουν οι αναλυτές.

Το αποκορύφωμα ήταν ο Ιούνιος του 2015, όταν εκδόθηκαν σε ένα μήνα 5 δισ. ευρώ από την ΤτΕ – ιστορικό ρεκόρ. «Μετά από διάφορα γεγονότα στα τέλη Ιουνίου 2015, μεταξύ των οποίων η απόφαση των ελληνικών αρχών να διεξαγάγουν δημοψήφισμα και η μη παράταση του προγράμματος μακροοικονομικής προσαρμογής, η ελληνική κυβέρνηση κήρυξε τραπεζική αργία και επέβαλε αυστηρούς ελέγχους κεφαλαίων, συμπεριλαμβανομένων ημερήσιων ορίων ανάληψης από ΑΤΜ», αναφέρει η ανάλυση. Το τι οδήγησε στο δημοψήφισμα και τα capital controls, πολύ βολικά παραλείπεται.

Βαλιτσάκι πρώτης ανάγκης
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέδωσε επίσης τον Μάρτιο του 2025 την «Στρατηγική της Ένωσης για την ετοιμότητα» (Prepadness Union Strategy), η οποία δίνει κατευθυντήριες γραμμές για «την επίτευξη αυτονομίας του πληθυσμού για τουλάχιστον 72 ώρες». Στόχος ήταν να υπάρξει μια στοιχειώδης προετοιμασία σε περίπτωση έκτακτων γεγονότων: Καταστροφές λόγω κλιματικής αλλαγής, κυβερνοεπιθέσεις, γεωπολιτικές συγκρούσεις.

Σε βίντεο που δημοσιεύτηκε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, η αρμόδια Επίτροπος για την Ετοιμότητα και τη Διαχείριση Κρίσεων, έδωσε πρακτικές οδηγίες για το τι πρέπει να περιλαμβάνει το «κιτ επιβίωσης», για τις πρώτες τρεις μέρες μιας κρίσης: τρόφιμα, νερό, φακό, σπίρτα ή αναπτήρα, ελβετικό σουγιά, φορτιστή και power bank, ραδιόφωνο, μετρητά, φάρμακα και έντυπα έγγραφα ταυτότητας.

The post Γιατί η ΕΚΤ μας συμβουλεύει να κρατάμε τουλάχιστον 70-100 ευρώ o καθένας σε μετρητά; appeared first on ΣΥΝΕΙΔΗΣΗ.

• Η μελέτη της ΕΚΤ δεν ορίζει ελάχιστο ποσό σε μετρητά που πρέπει να έχουν τα νοικοκυριά. Ωστόσο, επισημαίνει ότι πρέπει να υπάρχει ένα ποσό ανά άτομο σε κάθε σπίτι, για ώρα ανάγκης.

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ), σε μελέτη της, υποστηρίζει ότι τα νοικοκυριά θα πρέπει να διατηρούν μετρητά στο σπίτι τους, για την περίπτωση έκτακτης ανάγκης. Επί της ουσίας, υιοθετεί ως πρόταση πολιτικές που ήδη έχουν θέσει σε εφαρμογή χώρες όπως η Ολλανδία, η Φινλανδία και η Αυστρία, που καλούν τους πολίτες να διατηρούν ένα ποσό της τάξης των 70-100 ευρώ κατ’ άτομο σε μετρητά.

Ανάλογα προγράμματα έχουν αναπτύξει η Σουηδία και η Νορβηγία.

Στην έκθεση της ΕΚΤ καλούνται οι εθνικέ κυβερνήσεις να εξετάσουν το ενδεχόμενο να εκδώσουν σχετικές οδηγίες προς τους πολίτες τους. Βασικό επιχείρημα, ότι τα ψηφιακά συστήματα θα μπορούσαν κάποια στιγμή να καταρρεύσουν.

Η έκκληση έρχεται έπειτα από ανάλογες οδηγίες προς τους πολίτες των κρατών-μελών να αποθηκεύουν επαρκή μετρητά, τρόφιμα, νερό και φάρμακα για να επιβιώσουν 72 ώρες στην περίπτωση διακοπής των υπηρεσιών. Αφορμή για τις οδηγίες αυτές ήταν ο πόλεμος στην Ουκρανία, η πανδημία Covid-19 και φυσικές καταστροφές. Πυρκαγιές και πλημμύρες έχουν αποκαλύψει τα τρωτά σημεία της Ευρώπης και έχουν προκαλέσει αύξηση των δαπανών για την ασφάλεια και την άμυνα.

Τι λέει η έκθεση της ΕΚΤ
«Τα μετρητά είναι κρίσιμο στοιχείο της εθνικής ετοιμότητας για κρίσεις», αναφέρεται στην έκθεση της ΕΚΤ, που εξετάζει τις επιπτώσεις κρίσεων όπως η πανδημία και το black-out σε Ισπανία και Πορτογαλία. Επίσης, επισημαίνεται ότι το φυσικό νόμισμα «όχι μόνο εξυπηρετεί την κάλυψη των ατομικών αναγκών, αλλά συμβάλλει και στην ευρύτερη συστημική ανθεκτικότητα».

«Η χρησιμότητα των μετρητών εντείνεται σημαντικά όταν απειλείται η σταθερότητα – ανεξάρτητα από τη συγκεκριμένη φύση ή το γεωγραφικό εύρος του υποκείμενου σοκ ή τον βαθμό ψηφιοποίησης», αναφέρει επίσης η ΕΚΤ.

Σύμφωνα με τους συγγραφείς της, Φρανσέσκα Φαέγια και Αλεχάντρο Θαμόρα-Πέρεθ, τα στοιχεία «υπογραμμίζουν τη συνεχιζόμενη σημασία για τις κεντρικές τράπεζες και τον ιδιωτικό τομέα να διασφαλίσουν μια αποτελεσματική και ισχυρή προσφορά μετρητών, που περιλαμβάνει επαρκή αποθέματα και ανθεκτικά σχέδια επιχειρηματικής συνέχειας».

Λιγότερα καταστήματα, μειωμένη πρόσβαση σε μετρητά

Το τελευταίο διάστημα υπάρχει η τάση οι τράπεζες να μειώνουν τα καταστήματά τους, αλλά και τα ΑΤΜ. Το γεγονός αυτό έχει προκαλέσει ανησυχία για μειωμένη πρόσβαση σε μετρητά στην Ευρώπη. Και αυτό παρά το γεγονός ότι η ΕΚΤ και οι εθνικές κυβερνήσεις δεσμεύονται να διατηρήσουν την ελευθερία επιλογής στις πληρωμές. Οι ανησυχίες εντάθηκαν επίσης, καθώς οι αξιωματούχοι της ΕΚΤ πιέζουν για την κυκλοφορία μιας ψηφιακής έκδοσης του ευρώ. Είναι ακόμη ένα στοιχείο του διαλόγου για το μέλλον των μετρητών.

Στοιχείο εθνικής ετοιμότητας
Για τους συγγραφείς της έκθεσης της ΕΚΤ, τα μετρητά είναι «κρίσιμο στοιχείο της εθνικής ετοιμότητας για κρίσεις». Φέρνουν ως παράδειγμα τις συστάσεις των αρχών στην Ολλανδία, την Αυστρία και τη Φινλανδία για τη διατήρηση ποσών που επαρκούν για να καλυφθούν βασικές ανάγκες για τρεις ημέρες. Αν και η ΕΚΤ δεν προτείνει κάποιο ποσό, υπενθυμίζει ότι στις τρεις αυτές χώρες το ποσό κυμαίνεται από 70 έως 100 ευρώ ανά μέλος του νοικοκυριού. Επίσης, ότι κάποιες αρχές, όπως στη Φινλανδία, διερευνούν τη χρήση «ανθεκτικών σε διακοπές» ΑΤΜ για να διασφαλίσουν την πρόσβαση σε περίπτωση ψηφιακών βλαβών.

Στην Αυστρία, όπου οι τράπεζες έχουν μειώσει τα δίκτυα ΑΤΜ τους σε αγροτικές περιοχές, η κεντρική τράπεζα σχεδιάζει να εγκαταστήσει τα δικά της μηχανήματα σε δήμους που δεν έχουν αξιόπιστη πρόσβαση σε μετρητά.

«Αυτό ευθυγραμμίζεται με την κατανόηση ότι το φυσικό νόμισμα όχι μόνο εξυπηρετεί την κάλυψη των ατομικών αναγκών, αλλά συμβάλλει και στην ευρύτερη συστημική ανθεκτικότητα», σημειώνει η ΕΚΤ.

Το παράδοξο με τη ζήτηση μετρητών
Οι ψηφιακές πληρωμές κυριαρχούν στις λιανικές συναλλαγές και οι τράπεζες μειώνουν το κόστος κλείνοντας υποκαταστήματα και ΑΤΜ. Ωστόσο, οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής βρίσκονται υπό πίεση για να διασφαλίσουν ότι τα νοικοκυριά θα διατηρήσουν την πρόσβαση σε χαρτονομίσματα και κέρματα.

Το έγγραφο της ΕΚΤ επισημαίνει ένα παράδοξο. Παρά το γεγονός ότι τα μετρητά απουσιάζουν ολοένα και περισσότερο από τις καθημερινές πληρωμές, η ζήτησή τους αυξάνεται όταν η εμπιστοσύνη στα χρηματοοικονομικά ή ψηφιακά συστήματα κλονίζεται.

Αυτό το μοτίβο συμπεριφοράς ήταν εμφανές κατά τη διάρκεια της πανδημίας και άλλων γεγονότων, όπως η διακοπή ρεύματος που παρέλυσε την Ισπανία και την Πορτογαλία την άνοιξη.

Στην περίπτωση της πανδημίας, τα μετρητά αυξήθηκαν κατά 140 δισεκατομμύρια ευρώ σε δύο χρόνια, σε σύγκριση με μια ετήσια αύξηση 55 δισεκατομμυρίων ευρώ πριν από την κρίση, επισημαίνει η ΕΚΤ. Η αύξηση ήρθε ακόμη και όταν οι καταναλωτές στράφηκαν σε ανέπαφες κάρτες και ηλεκτρονικές αγορές, λόγω ανησυχιών για την υγεία και lockdown.

Τον Απρίλιο, κατά τη διάρκεια της διακοπής ρεύματος στην Ιβηρική, τα τερματικά καρτών (POS), οι ηλεκτρονικές τραπεζικές συναλλαγές και τα ΑΤΜ ήταν εκτός λειτουργίας. Μαζί με την ηλεκτροδότηση, είχε καταρρεύσει και το σύστημα ψηφιακών συναλλαγών. Έτσι, τα μετρητά κατέστησαν το μόνο λειτουργικό μέσο πληρωμής. Μόλις αποκαταστάθηκαν οι υπηρεσίες, οι αναλήψεις αυξήθηκαν κατακόρυφα καθώς οι άνθρωποι αναπλήρωναν τα αποθεματικά των νοικοκυριών τους.

«Ρεζέρβα»
Σύμφωνα με την ΕΚΤ, τα χαρτονομίσματα είναι η «ρεζέρβα» για το σύστημα πληρωμών. Δεν είναι απαραίτητα κάθε μέρα, αλλά απαραίτητα όταν άλλες υποδομές παρουσιάζουν βλάβη. Μάλιστα, τα παρομοιάζει με τα ολλανδικά αντιπλημμυρικά συστήματα.

Σύμφωνα με την έκθεση, τα συστήματα μετρητών πρέπει να κατασκευάζονται ώστε να αντέχουν σε σπάνιες αλλά ακραίες κρίσεις. «Οι υποδομές και τα στρατηγικά αποθέματα πρέπει να είναι προετοιμασμένα γι’ αυτές τις λιγότερο προβλέψιμες, με υψηλό αντίκτυπο, εξάρσεις», επισημαίνει.

The post Οδηγία ΕΚΤ προς τα νοικοκυριά: Κρατήστε μετρητά στο σπίτι – Tα ψηφιακά συστήματα μπορεί να αποτύχουν appeared first on ΣΥΝΕΙΔΗΣΗ.

• 10+1 αλλαγές σε πληρωμές, ψηφιακό φακέλωμα στα ακίνητα και πρόστιμα έως 20.000 ευρώ, σε περίπτωση μη αποδοχής συναλλαγών με IRIS, φέρνει ο νέος τελωνειακός κώδικας

Πληρωμή ενοικίων αποκλειστικά μέσω τραπεζών, ψηφιακό φακέλωμα ακινήτων, επιβολή τέλους επιτηδεύματος για βραχυχρόνιες μισθώσεις ακινήτων από νομικά πρόσωπα, τσουχτερά πρόστιμα για μη αποδοχή πληρωμών μέσω IRIS, αυστηροποίηση ποινών για παράνομη διακίνηση προϊόντων και παραβάσεις στην αγορά καυσίμων, ενίσχυση των κινήτρων για όσους μεταφέρουν τη φορολογική τους κατοικία στην Ελλάδα φέρνει μεταξύ άλλων το νομοσχέδιο – σκούπα του υπουργείου Οικονομικών, το οποίο βρίσκεται καθ΄ οδόν προς τη Βουλή για να ψηφιστεί στην Ολομέλεια στις 24 Ιουλίου.

Οι αλλαγές
Σύμφωνα με τις νέες διατάξεις:

1. Κατάργηση μετρητών στα ενοίκια. Από το 2026, όλα τα μισθώματα (εκμισθώσεις ή υπεκμισθώσεις) θα καταβάλλονται υποχρεωτικά μέσω τραπεζικού λογαριασμού του εκμισθωτή που δηλώνεται στην ΑΑΔΕ. Σε περίπτωση μη καταβολής του μισθώματος ηλεκτρονικά:

• Δεν εκπίπτουν οι δαπάνες για το εισόδημα που αποκτά ο εκμισθωτής. Δηλαδή ο ιδιοκτήτης χάνει την έκπτωση φόρου 5% για τα ενοίκια που έχει εισπράξει.

• Ο μισθωτής αποκλείεται για τη μίσθωση αυτή από ευεργέτημα, ενίσχυση ή επίδομα που παρέχεται από το κράτος για μισθώσεις όπως το στεγαστικό επίδομα και η επιστροφή ενός ενοικίου τον χρόνο.

• Το μίσθωμα που δεν έχει καταβληθεί ηλεκτρονικά από ασκούντες επιχειρηματική δραστηριότητα δεν αποτελεί εκπιπτόμενη επιχειρηματική δαπάνη.

2. Ψηφιακός φάκελος για κάθε ακίνητο. Συστήνεται το Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ), το οποίο συγκεντρώνει πληροφορίες για κάθε ακίνητο (είδος, χρήση, δικαιώματα κ.λπ.). Ενημερώνεται μέσω δηλώσεων στην ΑΑΔΕ και δεδομένων τρίτων.

3. Ακίνητα Airbnb. Επιβάλλεται τέλος επιτηδεύματος έως 600 ευρώ σε νομικά πρόσωπα για κάθε ακίνητο που μισθώνουν ή υπεκμισθώνουν για βραχυχρόνια μίσθωση (Airbnb κ.λπ.).

4. Πληρωμές με IRIS. Επιβάλλονται πρόστιμα έως 20.000 ευρώ σε όσους δεν θα προσαρμόσουν τα POS τους για να δέχονται και άμεσες πληρωμές μέσω IRIS στις λιανικές συναλλαγές. Συγκεκριμένα, σε επιχειρήσεις οι οποίες αποδέχονται πληρωμές IRIS χωρίς χρήση POS ή χρησιμοποιούν τερματικά που δεν είναι συνδεδεμένα με την ΑΑΔΕ επιβάλλεται πρόστιμο 10.000 ευρώ (για απλογραφικά βιβλία) ή 20.000 ευρώ (για διπλογραφικά βιβλία). Μείωση 50% του προστίμου για μικρούς οικισμούς και νησιά κάτω των 3.100 κατοίκων, με εξαίρεση τους τουριστικούς προορισμούς.

5. ΟΠΕΚΕΠΕ. Παρέχεται στην ΑΑΔΕ άμεση, πλήρης και απρόσκοπτη πρόσβαση σε δεδομένα, στοιχεία του ΟΠΕΚΕΠΕ. Η μη εκπλήρωση ή πλημμελής εκπλήρωση των παραπάνω υποχρεώσεων από τους υπόχρεους φορείς, πέραν των πειθαρχικών κυρώσεων, επισύρει εις βάρος των υπόχρεων την επιβολή προστίμου από 10.000 έως και 100.000 ευρώ.

6. Διακίνηση προϊόντων χωρίς παραστατικά. Δεκαπλασιάζονται τα πρόστιμα στις περιπτώσεις διακίνησης προϊόντων χωρίς την έκδοση των απαραίτητων ψηφιακών παραστατικών (5.000 ευρώ για κάθε φορολογικό έλεγχο για επιχειρήσεις με απλογραφικό λογιστικό σύστημα και 10.000 ευρώ για επιχειρήσεις που τηρούν διπλογραφικό λογιστικό σύστημα).

7. Λαθρεμπόριο – νοθεία καυσίμων. Οι εταιρείες πετρελαιοειδών που δεν τηρούν τα μέτρα δέουσας επιμέλειας σε σχέση με τα συνεργαζόμενα πρατήρια καυσίμων αντιμετωπίζουν πρόστιμα έως 90.000 ευρώ ανά πρατήριο, ενώ σε περίπτωση υποτροπής τα πρόστιμα διπλασιάζονται.

8. Μεταφορά φορολογικής κατοικίας στην Ελλάδα. Δίνεται η δυνατότητα ένταξης των μελών της οικογένειας στο καθεστώς εναλλακτικής φορολόγησης οποιαδήποτε στιγμή εντός της 15ετούς παραμονής του αρχικού επενδυτή στην Ελλάδα, με κόστος 20.000 ευρώ ανά πρόσθετο μέλος, ενώ προβλέπεται η πλήρης απαλλαγή από φόρο δωρεάς και κληρονομιάς για περιουσία στο εξωτερικό που ο επενδυτής μεταβιβάζει σε τρίτους.

9. Ρύθμιση οφειλών. Ρυθμίζονται σε 72 άτοκες μηνιαίες δόσεις με ελάχιστο ποσό τα 30 ευρώ οι βεβαιωμένες οφειλές λόγω της κακοκαιρίας «Daniel», για τις οποίες έχει χορηγηθεί παράταση καταβολής και αναστολή είσπραξης. Η αίτηση για την υπαγωγή στη ρύθμιση υποβάλλεται από 28 Ιουλίου 2025 έως 16 Σεπτεμβρίου 2025.

10. Ναυτικοί. Φορολογούνται με συντελεστή 15% τα εισοδήματα που αποκτούν αξιωματικοί οι οποίοι υπηρετούν σε ιδιωτικά πλοία αναψυχής. Για το κατώτερο πλήρωμα επιβάλλεται φόρος 10%.

11. Live παρακολούθηση μεταφορών και φορτηγών. Θεσπίζεται σύστημα real-time παρακολούθησης εμπορευματικών μεταφορών με τεχνολογία αναγνώρισης πινακίδων και ακτινοσκοπικά μηχανήματα.

The post Τέλος τα μετρητά στα ενοίκια appeared first on ΣΥΝΕΙΔΗΣΗ.

Μόνο κάρτες και συναλλαγές μέσω τραπεζών δέχεται πλέον η εφορία! Τυπικά παραμένει και το όριο των 500 ευρώ για συναλλαγές με μετρητά, αλλά για τους παραβάτες θα προβλέπονται τσουχτερά πρόστιμα μέχρι και στο διπλάσιο της συναλλαγής! Για όσους δε σκέφτονται να «σπρώξουν» μετρητά σε ακίνητα, καλά θα κάνουν το ξανασκεφτούν, καθώς τα πρόστιμα θα ξεκινούν από 10.000 ευρώ και θα φτάσουν τις 500.000 ευρώ.

Πέραν από τον περιορισμό στη χρήση των μετρητών, το νομοσχέδιο κατά της φοροδιαφυγής μεγαλώνει το «οπλοστάσιο» της εφορίας με νέου τύπου ελέγχους. Οι εφοριακοί θα έχουν κάμερες μαζί τους όταν «ερευνούν» τα βιβλία, τις ταμειακές και το «mydata» των φορολογουμένων, ενώ θα ενεργοποιούνται ευκολότερα και οι έμμεσες τεχνικές ελέγχου για να μπορεί η εφορία να προσδιορίζει… άμεσα, το πραγματικό εισόδημα, σε περίπτωση φοροδιαφυγής.

Και μέσα σε όλα αυτά, έρχονται και αυξημένες υποχρεώσεις σε όσους μισθώνουν ακίνητα μέσω AirBnB. Το νομοσχέδιο για τη φοροδιαφυγή περιλαμβάνει πολλά μέτρα με αρκετά «ψιλά γράμματα».

Συγκεκριμένα:

Τσουχτερή ποινή για συναλλαγές με μετρητά: Οι αγορές με μετρητά άνω των 500 ευρώ θα τιμωρούνται με ακόμα πιο αυστηρά πρόστιμα. Σήμερα, το πρόστιμο για αγορές αξίας πάνω από 500 ευρώ με μετρητά είναι 100 ευρώ αλλά με το νομοσχέδιο αλλάζει. Θα είναι διπλάσιο της άξιας της χρηματικής συναλλαγής που “συλλαμβάνεται”, κάτι που σίγουρα δεν ευνοεί πληρωμές με “ζεστό¨και ίσως “μαύρο” χρήμα!

Πρόστιμα από 10.000 ευρώ για αγορές ακινήτων με μετρητά: “Τσουχτερά” πρόστιμα περιμένουν όσους αγοράζουν ακίνητα με μετρητά (για οποιοδήποτε μέρος του τιμήματος). Από το 2024 το τίμημα για αγοραπωλησίες ακινήτων θα καταβάλλεται αποκλειστικά με τραπεζικά μέσα πληρωμής. Το συμβόλαιο που καταγράφει προκαταβολή, μερική ή ολική εξόφληση με μετρητά θα είναι άκυρο και θα απαγορεύεται η μεταγραφή του. Οι παραβάτες θα τιμωρούνται με πρόστιμο ίσο με το 10% του τιμήματος που καταβλήθηκε με μετρητά, κατ’ ελάχιστο 10.000 και μέχρι 500.000 ευρώ, για κάθε παράβαση.

Τέρμα τα επιδόματα…. στο χέρι: Η πληρωμή της πλειονότητας των κοινωνικών και προνοιακών επιδομάτων (επιδόματα τέκνων, επίδομα γέννησης, επιδόματα ανεργίας) θα γίνεται μέσω χρεωστικών καρτών. Σε συνδυασμό με την διασύνδεση των ταμειακών μηχανών με τα POS, το μέτρο αποκλείει την διοχέτευση των επιδομάτων προς την παραοικονομία.

Υποχρεωτικά ηλεκτρονικές συναλλαγές για προϊόντα με φόρο κατανάλωσης: Όλες οι συναλλαγές μεταξύ επιχειρήσεων για προϊόντα που υπόκεινται σε ειδικό φόρο κατανάλωσης, φόρο κατανάλωσης και τέλος ταξινόμησης, γίνονται υποχρεωτικά και ανεξαρτήτως ποσού, με τη χρήση ηλεκτρονικών μέσων πληρωμής. Η ρύθμιση περιλαμβάνει τόσο το εγχώριο όσο και το διεθνές εμπόριο (εισαγωγές – εξαγωγές) με χώρες της ΕΕ και τρίτες χώρες. Δεν αφορά τις συναλλαγές μεταξύ επιχειρήσεων και ιδιωτών ή μεταξύ ιδιωτών.

Στο 3ο AirbnB η εφορία θα ζήτα «βιβλία MyData» και… ΦΠΑ

Για 2 ακίνητα που διατίθενται σε πλατφόρμα βραχυχρόνιας μίσθωσης δεν αλλάζει τίποτα. Για να μπορέσει όμως ο ιδιοκτήτης να πάρει αριθμός για το 3ο θα πρέπει πρώτα να γίνει επιχειρηματίας. Δηλαδή να ανοίξει βιβλία στο MyData για τα ακίνητα που μισθώνει και να πληρώνει ασφαλιστικές εισφορές και ΦΠΑ. Ειδικότερα, με τις ρυθμίσεις που εισάγονται, από 1.1.2024:
Τέλος διαμονής παρεπιδημούντων: Επεκτείνεται στις βραχυχρόνιες μισθώσεις το τέλος διαμονής παρεπιδημούντων, που είναι 0,5 % επί των εσόδων, υπέρ της τοπικής αυτοδιοίκησης. Το τέλος παρεπιδημούντων εισπράττεται μέσω ειδικής πλατφόρμας, από όλους όσοι δραστηριοποιούνται στον κλάδο, ανεξαρτήτως πλήθους ακινήτων.
Ιδιοκτήτες με 3 ακίνητα: Τα φυσικά πρόσωπα που διαθέτουν τρία ή περισσότερα ακίνητα σε βραχυχρόνια μίσθωση υποχρεούνται να κάνουν έναρξη επιχειρηματικής δραστηριότητας (με ανάλογες ασφαλιστικές εισφορές, τέλος επιτηδεύματος και ΦΠΑ από το πρώτο ακίνητο).
Τέλος ανθεκτικότητας: Καταργείται ο φόρος διαμονής ο οποίος επιβάλλεται σήμερα σε ξενοδοχεία και ενοικιαζόμενα δωμάτια και αντικαθίσταται από το «τέλος ανθεκτικότητας στην κλιματική κρίση» το οποίο θα επιβαρύνει επιπλέον και τις βραχυχρόνιες μισθώσεις με 1,5 ευρώ την ημέρα. To τέλος ανθεκτικότητας στην κλιματική κρίση επιβάλλεται σε όλες τις βραχυχρόνιες μισθώσεις, δηλαδή και στις περιπτώσεις που ο εκμισθωτής διαθέτει ένα ή δύο ακίνητα.
Πρόστιμα ίσα με το μισό του τζίρου: Αυστηροποιούνται τα πρόστιμα για μη εγγραφή στο Μητρώο Ακινήτων Βραχυχρόνιας Μίσθωσης. Το νέο πρόστιμο ορίζεται, ανά φορολογικό έτος, στο 50% των ακαθαρίστων εσόδων του τελευταίου φορολογικού έτους και κατ’ ελάχιστο € 5.000. Σήμερα το πρόστιμο που επιβάλλεται σε περίπτωση μη εγγραφής στο Μητρώο Ακινήτων Βραχυχρόνιας Μίσθωσης είναι οριζόντιο, ανέρχεται σε 5.000 ευρώ και επιβάλλεται στον διαχειριστή, είτε είναι κύριος ή επικαρπωτής ή τρίτος.
Όριο 60 ημερών ανά ενοικίαση: Τίθεται όριο 60 ημερών στη διάρκεια της μίσθωσης προκειμένου να λογίζεται ως βραχυχρόνια. Διευκρινίζεται ότι το όριο των 60 ημερών δεν αφορά τη διάρκεια των μισθώσεων μέσα στο χρόνο (ρύθμιση που είχε συζητηθεί παλαιότερα) αλλά τη διάρκεια κάθε μίσθωσης ξεχωριστά. Έτσι, θα επιτρέπεται για παράδειγμα η μίσθωση ενός ακινήτου για 100 ή 150 ημέρες μέσα στη χρονιά με την προϋπόθεση ότι κάθε μίσθωση ξεχωριστά δεν υπερβαίνει τις 60 ημέρες. Ο νέος ορισμός της βραχυχρόνιας μίσθωσης διαμορφώνεται ως εξής: «Ως βραχυχρόνια μίσθωση ορίζεται η μίσθωση ή υπεκμίσθωση ακινήτου για συγκεκριμένη χρονική διάρκεια, μικρότερη των 60 ημερών, και εφόσον δεν παρέχονται άλλες υπηρεσίες πλην της διαμονής και της παροχής κλινοσκεπασμάτων».
Πολυκατοικίες: Στην περίπτωση που διατίθεται προς βραχυχρόνια μίσθωση το σύνολο των διαμερισμάτων πολυκατοικίας ή συγκροτήματος κατοικιών, θα θεωρείται τουριστικό κατάλυμα και θα πρέπει να διαθέτει την αντίστοιχη αδειοδότηση.
Κάμερες στους ελέγχους της εφορίας

Οι φορολογικοί έλεγχοι (εντός ή εκτός των επαγγελματικών εγκαταστάσεων των φορολογουμένων) θα μπορούν να καταγράφονται για λόγους διαφάνειας με κάμερες, ύστερα από προηγούμενη ενημέρωση των φορολογουμένων. Το οπτικοακουστικό υλικό θα φυλάσσεται για έξι μήνες και μετά θα καταστρέφεται. Ομοίως μπορούν να καταγράφονται οι προγραμματισμένες συναντήσεις των ελεγκτών με τους φορολογούμενους στα γραφεία της ΑΑΔΕ. Στην περίπτωση αυτή το υλικό θα διατηρείται για πέντε χρόνια. Στο νομοσχέδιο προβλέπεται δυνατότητα εγκατάστασης και χρήσης καμερών κατά τη διενέργεια των τελωνειακών ελέγχων.

Επίσης διευρύνονται οι περιπτώσεις κατά τις οποίες το εισόδημα των επιχειρήσεων μπορεί να προσδιορίζεται με έμμεσες μεθόδους ελέγχου. Συγκεκριμένα στις ήδη υπάρχουσες περιπτώσεις που προβλέπει ο Κώδικας Φορολογίας Εισοδήματος, με έμμεσες τεχνικές θα προσδιορίζεται το εισόδημα:
όταν δηλώνεται ζημία σε τρία τουλάχιστον συνεχόμενα έτη και δεν προκύπτει ο τρόπος χρηματοδότησης της επιχείρησης, με τον οποίο καλύπτονται οι υποχρεώσεις της.
όταν υπάρχει σημαντική αναντιστοιχία μεταξύ αγορών, πωλήσεων και αποθεμάτων,
όταν ο συντελεστής μικτού κέρδους που προκύπτει από τα δηλούμενα αποτελέσματα είναι διαφορετικός από αυτόν που προκύπτει βάσει των παραστατικών αγορών και πωλήσεων.
όταν η επιχείρηση δεν προσκομίζει στοιχεία που ζητά η φορολογική διοίκηση, ύστερα από δύο προσκλήσεις.

The post Μετρητά τέλος στις συναλλαγές με 4 νέα μέτρα – Έλεγχοι της εφορίας με κάμερες appeared first on ΣΥΝΕΙΔΗΣΗ.

Σχέδιο δέσμης μέτρων με στόχο να λειτουργεί η ελληνική οικονομία με λιγότερα μετρητά ενεργοποιεί η κυβέρνηση.

Ένα μέρος αυτών των παρεμβάσεων ήδη έχει “φωτογραφηθεί” (στο πλαίσιο της καταπολέμησης της φοροδιαφυγής), ενώ κάποια αναμένεται να τα ανακοινώσει (με περισσότερες λεπτομέρειες) ο πρωθυπουργός στη ΔΕΘ.

Τα αντικίνητρα
Άξονας είναι τα αντικίνητρα για πληρωμές με μετρητά, όπου μεταξύ των σεναρίων που εξετάζονται είναι η εξόφληση των ενοικίων μόνο με κατάθεση σε τραπεζικό λογαριασμό, η πληρωμή των επιδομάτων με προπληρωμένες κάρτες, νέο πλαίσιο φορο-κινήτρων για τις αποδείξεις κλπ. Το όριο συναλλαγών να μειωθεί από τα 500 ευρώ έχει εμπόδια και δεν φαίνεται να προχωρά.

Μετά τη διασύνδεση των ταμειακών μηχανών με τα POS και την ΑΑΔΕ σχεδιάζονται:
1. Η καθιέρωση ηλεκτρονικών δελτίων αποστολών,
2. Η καθιέρωση ηλεκτρονικών τιμολογίων παντού και
3. Η επανεξέταση της υποχρέωσης τήρησης βιβλίων σε ηλεκτρονική μορφή, για συγκεκριμένες κατηγορίες επαγγελματιών.

Μη δηλωθέντα εισοδήματα
Σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος, τα μη δηλωθέντα εισοδήματα είναι περίπου 60 δισ. Ευρώ, καθώς η αποταμίευση αυξήθηκε, άρα δεν τροφοδοτήθηκε από αυτήν η κατανάλωση. Έτσι, αν υπολογίσουμε έναν μέσο συντελεστή φορολογίας 30%, η απώλεια φορολογικών εσόδων, η φοροδιαφυγή, είναι 18 δισ. ευρώ, σχεδόν 10% του ΑΕΠ ή 32% των φορολογικών εσόδων.

Η έρευνα της ΕΚΤ
Οι Έλληνες λαμβάνουν πολλαπλάσιο τμήμα του εισοδήματός τους έναντι των Ευρωπαίων σε μετρητά, αν και σε σχέση με το 2019 η χρήση μετρητών έχει μειωθεί.Η μελέτη της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας για το 2022, δείχνει ότι οι περισσότεροι πολίτες της Ζώνης του Ευρώ (85%) δεν λάμβαναν τακτικό εισόδημα σε μετρητά. Το ποσοστό αυτό ήταν οριακά υψηλότερο το 2019, στο 87%. Η Ελλάδα εμφανίζει «ακραία» μεγέθη, καθώς το 11% των ανθρώπων στη χώρα μας λάμβανε έως και το ένα τέταρτο του εισοδήματός του σε μετρητά (περίπου διπλάσιο από τον μέσο όρο της Ζώνης του Ευρώ, 5%). Το 8% έλαβε το μισό και το 9% έλαβε περισσότερα από τα τρία τέταρτα.

Τα ποσοστά είναι στοιχείο της εξάρτησης σε μετρητά και μάλιστα μελέτη του ΙΟΒΕ για την ίδια χρονια, το 2022, αναφέρει ότι παρά τη σύγκλιση με τον μέσο Ευρωπαϊκό όρο, το επίπεδο χρήσης καρτών σε σχέση με την ιδιωτική κατανάλωση στην Ελλάδα παραμένει το 18ο χαμηλότερο μεταξύ των 27 μελών της ΕΕ. Η χρήση καρτών παραμένει αναλογικά χαμηλή και στην Ελλάδα καταγράφεται ένα από τα υψηλότερα «κενά ΦΠΑ» στην ΕΕ.

Τα έσοδα από ΦΠΑ
Το 2018 σε παρουσίαση της αντίστοιχης μελέτης του ΙΟΒΕ έδειχνε οτι εάν η Ελλάδα συνέκλινε με το μέσο όρο χρήσης καρτών στην ΕΕ, τα έσοδα από τον ΦΠΑ θα αυξάνονταν κατά 20%, δηλαδή θα εισέρρεαν στα ταμεία του κράτους περί τα 3,3 δισ. ευρώ σε ετήσια βάση. Με βάση την άνοδο από την χρήση καρτών που παρατηρήθηκε από τότε μέχρι σήμερα ένα σημαντικό μέρος από τα 3,3 δια. ευρώ έχει καταφέρει να μπει στα κρατικά ταμεία, το οποίο μπορεί να αυξηθεί τα επόμενα χρόνια.

Να σημειωθεί ότι το 2019, στις χώρες του ΟΟΣΑ, το 32,6% των συνολικών φορολογικών εσόδων, κατά μέσο όρο, προερχόταν από έμμεσους φόρους, ποσοστό που είναι ισοδύναμο με το 33,1% που προέρχεται από φόρους εισοδήματος φυσικών και νομικών προσώπων (23,5% και 9,6% αντίστοιχα). Αυτό ισχύει σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό στην Ελλάδα. Σύμφωνα με τα στοιχεία από την τελευταία Έκθεση του Διοικητή της ΤτΕ, από τα €55,2 δισ. των συνολικών φόρων που εισπράχθηκαν το 2022, τα €31,6 δισ. προήλθαν από τους φόρους που επιβλήθηκαν στις αγορές προϊόντων και υπηρεσιών (κυρίως ΦΠΑ και ΕΦΚ σε ενέργεια και καπνά), μια ποσοστιαία δηλαδή συμμετοχή της τάξεως του 57,2%.

Η φοροδιαφυγή
Μελέτη της Eurobank καταγράφει τους βασικούς υπόπτους της φοροδιαφυγής με τα αποτελέσματα να κινούνται σε ένα εύρος μεταξύ 20%-30% του ΑΕΠ. Το μέγεθος αυτό είναι από τα μεγαλύτερα στην Ευρώπη και για την οποία παθογένεια Ένα μέρος της παραοικονομίας αντανακλάται στο λεγόμενο κενό του ΦΠΑ δηλαδή διαφορά μεταξύ των πραγματικών εσόδων από τα αναμενόμενα. Το ποσό κατέγραψε σημαντική μείωση μεταξύ 2017 και 2020, κατά 2,8 δις ευρώ ή 9,4 ποσοστιαίες μονάδες των πραγματικών εσόδων (2017: 29,1% και 2020: 19,7%). Ωστόσο, το μέσο χάσμα ΦΠΑ στην ΕΕ για το 2020 ήταν 9,1%. Σε επίπεδο ΕΕ, η Ελλάδα κατέλαβε την 24η θέση μεταξύ 27 κρατών μελών (Ιταλία 20,8%, Μάλτα 24,1% και Ρουμανία 35,9%, Διάγραμμα 5). Η ΕΕ αναμένει το κενό για την Ελλάδα να συρρικνωθεί περαιτέρω το 2021 (14,0%).

The post Ηλεκτρονικές συναλλαγές: Το σχέδιο της κυβέρνησης για να «σκοτώσει» τα μετρητά appeared first on ΣΥΝΕΙΔΗΣΗ.