• Νέα ανάλυση για την πορεία της ελληνικής οικονομίας δημοσίευσε ο Κύκλος Οικονομικής και Κοινωνικής Ανάλυσης του Ινστιτούτου ΕΝΑ, εξετάζοντας τα πρόσφατα στοιχεία για το ΑΕΠ της χώρας το 2025.

Η νέα ανάλυση του Ινστιτούτου ΕΝΑ για το πώς κινήθηκε το ΑΕΠ το 2025, μας δείχνει ότι παρά τις αυξήσεις των μισθών, το μερίδιό τους στα εισοδήματα παραμένει χαμηλότερο από το 2019. Η αναλογία μισθών-κερδών στην Ελλάδα είναι από τις πλέον άνισες στην Ευρώπη, εις βάρος της μισθωτής εργασίας και προς όφελος των επιχειρηματικών κερδών.

Σύμφωνα με τα δεδομένα που ανακοίνωσε η ΕΛΣΤΑΤ στις 6 Μαρτίου 2026, ο πραγματικός ρυθμός ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας διαμορφώθηκε στο 2,1% για το 2025. Η επίδοση αυτή βρίσκεται οριακά κάτω από την τελευταία πρόβλεψη του Υπουργείου Οικονομικών, η οποία τοποθετούσε την αύξηση του ΑΕΠ στο 2,2%. Παρά τη μικρή αυτή απόκλιση, η Ελλάδα καταγράφει καλύτερη επίδοση από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που σύμφωνα με τη Eurostat διαμορφώθηκε στο 1,5%, ενώ κατατάσσεται στην 11η θέση μεταξύ των κρατών-μελών ως προς τον ρυθμό μεγέθυνσης.

Ποιοι παράγοντες οδήγησαν την ανάπτυξη
Η εξέλιξη του ΑΕΠ το 2025 επηρεάστηκε από διαφορετικές τάσεις στις βασικές συνιστώσες της οικονομικής δραστηριότητας.

Η ιδιωτική κατανάλωση κατέγραψε αύξηση 2%, ελαφρώς υψηλότερη από την πρόβλεψη του προϋπολογισμού που ήταν 1,9%. Αντίθετα, η δημόσια κατανάλωση κινήθηκε σε πολύ χαμηλότερα επίπεδα από τα αναμενόμενα, με αύξηση μόλις 0,3%, όταν η πρόβλεψη έκανε λόγο για 1,4%.

Σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη έπαιξαν οι επενδύσεις, οι οποίες αυξήθηκαν κατά 8,9%, σημαντικά περισσότερο από την εκτίμηση του προϋπολογισμού (5,7%). Στο εξωτερικό εμπόριο, οι εξαγωγές αυξήθηκαν με βραδύτερο ρυθμό από τις αρχικές προβλέψεις, κατά 1,7% έναντι πρόβλεψης 2,2%. Αντίθετα, οι εισαγωγές μειώθηκαν κατά 1,3%, ενώ αρχικά αναμενόταν αύξηση 0,9%.

Πώς συνέβαλε κάθε συνιστώσα στο ΑΕΠ
Η πραγματική επίδραση των παραπάνω μεταβολών στην οικονομική μεγέθυνση αποτυπώνεται μέσω της συνεισφοράς τους στο συνολικό ΑΕΠ.

Η ιδιωτική κατανάλωση συνέβαλε κατά 1,4 ποσοστιαίες μονάδες στη συνολική αύξηση της οικονομίας, ενώ η δημόσια κατανάλωση προσέθεσε 0,1 μονάδα. Οι επενδύσεις αποτέλεσαν έναν από τους βασικούς μοχλούς ανάπτυξης, συνεισφέροντας 1,5 ποσοστιαίες μονάδες.

Σημαντική ήταν επίσης η συμβολή του εξωτερικού τομέα. Οι εξαγωγές πρόσθεσαν 0,6 ποσοστιαίες μονάδες, ενώ η μείωση των εισαγωγών είχε επίσης θετική επίδραση στο ΑΕΠ κατά 0,6 μονάδες, καθώς λιγότερες εισαγωγές σημαίνουν μεγαλύτερη εγχώρια παραγωγή.

Ωστόσο, η μείωση των αποθεμάτων λειτούργησε αρνητικά για το τελικό αποτέλεσμα, αφαιρώντας 2,1 ποσοστιαίες μονάδες από τον συνολικό ρυθμό ανάπτυξης. Σύμφωνα με την ανάλυση, η εξέλιξη αυτή πιθανόν συνδέεται με την επαναταξινόμηση μέρους των αποθεμάτων ως επενδύσεων.

Οι κλάδοι που στήριξαν την οικονομία
Από την πλευρά της παραγωγής, η ακαθάριστη προστιθέμενη αξία της οικονομίας αυξήθηκε κατά 1,3% το 2025.

Η μεγαλύτερη δυναμική καταγράφηκε στον κλάδο των κατασκευών, όπου η παραγωγή αυξήθηκε κατά 12,8%, συμβάλλοντας σημαντικά στην οικονομική δραστηριότητα. Θετική ήταν επίσης η συμβολή της βιομηχανίας, συμπεριλαμβανομένου του ενεργειακού τομέα, με αύξηση 2,6%.

Στον τομέα των υπηρεσιών, η ανάπτυξη ήταν πιο συγκρατημένη, με αύξηση 0,8%, παραμένοντας ωστόσο βασικός πυλώνας της ελληνικής οικονομίας.

Πώς κατανέμεται το εισόδημα στην οικονομία
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η κατανομή του εγχώριου εισοδήματος μεταξύ μισθών, κερδών και κράτους.

Το μερίδιο των μισθών στο συνολικό εισόδημα, που προκύπτει από τις αμοιβές της εξαρτημένης εργασίας, αυξήθηκε ελαφρά, από 35,6% το 2024 σε 36,2% το 2025, κυρίως λόγω της αύξησης της μισθωτής απασχόλησης.

Το μερίδιο των κερδών υποχώρησε από 49,8% σε 48,7%. Σημειωτέον ότι τα κέρδη προέρχονται από το λειτουργικό πλεόνασμα και το μεικτό εισόδημα, που περιλαμβάνει το εισόδημα των αυτοαπασχολούμενων. Το μερίδιο του κράτους, δηλαδή η διαφορά μεταξύ φόρων στην παραγωγή και στις εισαγωγές μείον τις επιδοτήσεις (χωρίς τους φόρους εισοδήματος και ασφαλιστικές εισφορές), ενισχύθηκε από 14,5% σε 15%.

Η μεταβολή αυτή φαίνεται να περιορίζει εν μέρει τη συρρίκνωση του μεριδίου των μισθών που είχε καταγραφεί τα προηγούμενα χρόνια, εξέλιξη η οποία συνδέεται κυρίως με τις πιέσεις που δημιούργησε ο υψηλός πληθωρισμός.

Χαμηλότερο από το 2019 το μερίδιο των μισθών στο ΑΕΠ
Σε σύγκριση με το 2019, το μερίδιο των μισθών εξακολουθεί να παραμένει χαμηλότερο, γεγονός που υποδηλώνει ότι η κατανομή του εισοδήματος εξακολουθεί να αποτελεί κρίσιμο ζήτημα για την ελληνική οικονομία. Συγκεκριμένα, το 2019 το μερίδιο των μισθών ήταν 36,8%, το μερίδιο των κερδών 48,3% και το μερίδιο του κράτους 14,8%. Δηλαδή, παρά τις ονομαστικές αυξήσεις των μισθών και τη μείωση της ανεργίας, η θέση των μισθωτών στην κατανομή του εισοδήματος υποχώρησε την τελευταία πενταετία.

Το μερίδιο των μισθών στο ΑΕΠ παραμένει σημαντικά χαμηλότερο από τον μέσο όρο της ΕΕ και της Ευρωζώνης. Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Εurostat (2024) η Ελλάδα είχε το δεύτερο χαμηλότερο μερίδιο μισθών στο εισόδημα σε όλη την ΕΕ, μετά την Ιρλανδία.

Η διαφορά είναι ότι το «φουσκωμένο» ΑΕΠ της Ιρλανδίας οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στις πολυεθνικές εταιρείες, που «παρκάρουν» εκεί τα χρήματά τους, λόγω των φορολογικών ελαφρύνσεων. Για τους ίδιους λόγους η Ιρλανδία και η Μάλτα έχουν το υψηλότερο μερίδιο κερδών, με την Ελλάδα να βρίσκεται στην τρίτη θέση. Το 2024 το μερίδιο των μισθών στο ΑΕΠ στην Ευρωζώνη ήταν 48,5% και των κερδών 40,7%.

The post Ανάλυση ΕΝΑ για την ελληνική οικονομία – Χαμηλότερο από το 2019 το μερίδιο των μισθών στο ΑΕΠ appeared first on ΣΥΝΕΙΔΗΣΗ.

Στις αρχές Σεπτεμβρίου το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, πριν τις ανακοινώσεις του Κυριάκου Μητσοτάκη στο πλαίσιο της 88ης ΔΕΘ, θέλησε να μοιραστεί τις δικές του αλήθειες για την πορεία της ελληνικής οικονομίας. Προσπάθησε να αντιστρέψει το βαρύ κλίμα που έχει ριζώσει στην κοινωνία και να δώσει μια εικόνα προόδου μιλώντας για «μεταμόρφωση της ελληνικής οικονομίας».

Με το καλοκαίρι να βρίσκεται πίσω μας και την επιστροφή στην καθημερινότητα να επιστρέφει μετά τα «μπάνια του λαού» το αρμόδιο υπουργείο θέλησε να κάνει μια ένεση τόνωσης της αυτοπεποίθησης των ελληνικών νοικοκυριών μπροστά στο δύσκολο και απαιτητικό φθινόπωρο με στοιχεία για «πρωτιές» σε μια σειρά από βασικούς οικονομικούς δείκτες «που αποτυπώνουν και την αισθητή βελτίωση του βιοτικού επιπέδου».

Ο Κύκλος Οικονομικής & Κοινωνικής Ανάλυσης του Ινστιτούτου ΕΝΑ ανέλυσε (πρώτο μέρος) τα στοιχεία που παρέθεσε το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών σχολιάζοντας την ανακοίνωση για την πορεία της ελληνικής οικονομίας την περίοδο διακυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας.

«Δεν παρατίθεται κάποιος σύνδεσμος»
Το πρώτα που διαπιστώνει είναι πως στην ανακοίνωση του υπουργείου «δεν παρατίθεται κάποιος σύνδεσμος με τις πηγές των στοιχείων που αυτή επικαλείται, ώστε να μπορεί κανείς να διασταυρώσει την ακρίβεια των ισχυρισμών». Αφού παρακάμπτει το γεγονός αυτό ανατρέχει στα στοιχεία της Eurostat διαπιστώνοντας ότι «πρόκειται για επιλεκτικές αναφορές» που μάλλον δύσκολα μπορούν να πείσουν, όπως λέει, στη συντελούμενη «μεταμόρφωση της ελληνικής οικονομίας».

Έτσι, οι «πρωτιές και αλήθειες» του υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών περνούν από το μικροσκόπιο του Ινστιτούτου μία προς μία.

1. Ανεργία
Το Υπ.Οικ. διαπιστώνει ότι η Ελλάδα βρίσκεται «στην πρώτη θέση στην αποκλιμάκωση της ανεργίας πανευρωπαϊκά». Πράγματι, σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat, η μείωση του ποσοστού ανεργίας στην Ελλάδα στην περίοδο διακυβέρνησης της Ν.Δ. ήταν η μεγαλύτερη στην Ευρωπαϊκή Ένωση: Από 17,6% στο τρίτο τρίμηνο του 2019 έπεσε στο 11,3% στο πρώτο τρίμηνο του 2024, δηλαδή μειώθηκε κατά 6,3 ποσοστιαίες μονάδες (και όχι κατά 8 μονάδες, όπως ισχυρίζεται η ανακοίνωση) σχολιάζει αρχικά το ΕΝΑ.

Όμως, «αυτή η διαπίστωση δεν ακούγεται και τόσο εντυπωσιακή αν λάβει κανείς υπόψη ότι μέχρι το πρώτο τρίμηνο του 2021 η Ελλάδα είχε το υψηλότερο ποσοστό ανεργίας πανευρωπαϊκά και κατάφερε να περάσει στη δεύτερη θέση, κάτω από την Ισπανία, μόλις κατά το τρίτο τρίμηνο του 2021. Επιπλέον, η μέση μείωση του ποσοστού ανεργίας επί διακυβέρνησης της Ν.Δ. αντιστοιχεί σε περίπου 0,33 μονάδες ανά τρίμηνο, που είναι πράγματι θετικό στοιχείο, υπολείπεται όμως κατά πολύ της μέσης μείωσης κατά 0,44 μονάδες ανά τρίμηνο στη διάρκεια διακυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ (πρώτο τρίμηνο 2015 έως δεύτερο τρίμηνο 2019)».

Μακροχρόνια
Όσον αφορά τη μακροχρόνια ανεργία, το Υπ.Οικ. αναφέρει ότι ως ποσοστό της συνολικής ανεργίας έχει μειωθεί κατά 15 μονάδες από το 2019 έως το 2022 (τελευταία στοιχεία) με το Ινστιτούτου να επικαλείται νεότερα στοιχεία της Eurostat, μέχρι το πρώτο τρίμηνο του 2024, όπου «οι μακροχρόνια άνεργοι στην Ελλάδα ήταν 54,8% του συνόλου των ανέργων, στην τρίτη υψηλότερη θέση στην Ευρωπαϊκή Ένωση, μετά τη Σλοβακία και την Ιταλία. Το αντίστοιχο ποσοστό στην Ελλάδα στο τρίτο τρίμηνο του 2019 ήταν 63,8%, επομένως η μείωση είναι 9 ποσοστιαίες μονάδες και όχι 15, όπως ισχυρίζεται το Υπ.Οικ.».

Επιπλέον, λέει το ΕΝΑ, «οι μακροχρόνια άνεργοι δεν υπολογίζονται μόνο ως ποσοστό των ανέργων αλλά και ως ποσοστό του εργατικού δυναμικού (όπως και το γενικό ποσοστό ανεργίας). Σε αυτό το ποσοστό η Ελλάδα βρίσκεται εδώ και χρόνια στην πρώτη θέση στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με σημαντική διαφορά από την Ισπανία και την Ιταλία. Σύμφωνα πάντα με τα στοιχεία της Eurostat, το πρώτο τρίμηνο του 2024 το ποσοστό της μακροχρόνιας ανεργίας στην Ελλάδα ήταν 6,2%, έναντι 4,1% στην Ιταλία και 3,9% στην Ισπανία».

2. Πληθωρισμός
Ένας άλλος κομβικός δείκτης για την πορεία της ελληνικής οικονομίας είναι αυτός του πληθωρισμού. Στην περίοδο 2019-2023 η Ελλάδα είχε τη μικρότερη αύξηση του γενικού δείκτη τιμών στην ΕΕ (13,1%). «Αυτό είναι αλήθεια, πάντα με βάση τα στοιχεία της Eurostat, αλλά χρειάζεται να γίνουν δύο επισημάνσεις» σύμφωνα με το ΕΝΑ.

«Η πρώτη αφορά την περίοδο αναφοράς, που ξεκινάει από το 2019. Μπορεί η κυβέρνηση να επιχειρεί να συμπεριλάβει τη συνολική περίοδο της διακυβέρνησής της, αλλά ο μέσος ετήσιος πληθωρισμός στην Ελλάδα το 2019 ήταν μόλις 0,5% και το 2020 ήταν αρνητικός -1,3%. Ο πληθωρισμός εμφανίστηκε στα τέλη του 2021, κορυφώθηκε στη διάρκεια του 2022 και περιορίστηκε το 2023. Επομένως, η ‘’σωρευτική αύξηση των τιμών καταναλωτή’’ από το 2019 δεν είναι το καλύτερο μέτρο σύγκρισης» εξηγεί.

Και συνεχίζει: «Αν θέλει κανείς να συγκρίνει την αύξηση των τιμών στην Ελλάδα σε σχέση με την Ευρωπαϊκή Ένωση, θα πρέπει να ξεκινήσει από τότε που άρχισαν να αυξάνονται, να εξετάσει δηλαδή τη μεταβολή του μέσου ετήσιου δείκτη από το 2021 έως το 2023. Στη συγκεκριμένη περίοδο, η σωρευτική αύξηση του γενικού δείκτη στην Ελλάδα ήταν 13,8%, στην ενδέκατη χαμηλότερη θέση, έναντι μέσου όρου 14,3% στην Ευρωζώνη και 16,1% στην Ευρωπαϊκή Ένωση».

Δείκτης τιμών
Η δεύτερη επισήμανση αφορά τον δείκτη τιμών. «Αν αφήσουμε τον γενικό δείκτη, που περιλαμβάνει το σύνολο των αγαθών, και εστιάσουμε σε ειδικότερους δείκτες, όπως τα τρόφιμα ή το ηλεκτρικό ρεύμα, η εικόνα αλλάζει. Στα τρόφιμα η σωρευτική αύξηση του δείκτη τιμών στην Ελλάδα στην περίοδο 2021-2023 ήταν 25,1%, στην 14η χαμηλότερη θέση, πάνω από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης (23,9%) και κάτω από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (26,4%)», σημειώνει.

Όσον αφορά το ηλεκτρικό ρεύμα, «η σωρευτική αύξηση του δείκτη τιμών στην Ελλάδα στην περίοδο 2021-2023 ήταν 21,7%, στην 15η χαμηλότερη θέση, κάτω από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης (35%) και της Ευρωπαϊκής Ένωσης (33,5%)».

Συμπερασματικά, σύμφωνα με το Ινστιτούτο, «οι ελληνικές επιδόσεις στο πρόβλημα του πληθωρισμού μπορεί να μην είναι οι χειρότερες στην Ευρωπαϊκή Ένωση, δύσκολα όμως θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν πρωτιές».

3. Κατά κεφαλή μεγέθη
Αν τα παραπάνω μπορούν κατά κάποιον τρόπο να δικαιολογηθούν, οι αναφορές στα κατά κεφαλή μεγέθη «είναι ιδιαίτερα προβληματικές» τονίζει στην ανάλυσή του, το Ινστιτούτο.

«Πέρα από την έλλειψη πηγών που αναφέραμε στην αρχή, ο ισχυρισμός που φαίνεται να προβάλλεται είναι πως η Ελλάδα δεν βρίσκεται στις τελευταίες θέσεις της κατάταξης, αλλά κάπου στη μέση. Η απόπειρα να στοιχειοθετηθεί αυτός ο –μετριοπαθής– ισχυρισμός εστιάζει σε ανάκατα στοιχεία, άλλοτε στην κατάταξη της Ελλάδας σε σχέση με τις άλλες ευρωπαϊκές χώρες, άλλοτε στον ρυθμό μεταβολής από το 2019 στο 2023 και άλλοτε και στα δύο, αφήνοντας τον αναγνώστη σε πλήρη σύγχυση», υποστηρίζει και ξεδιπλώνει τα στοιχεία.

«Δύο από τα βασικά μακροοικονομικά στοιχεία που δημοσιεύει η Eurostat σε κατά κεφαλή όρους και σε μονάδες αγοραστικής δύναμης είναι το ΑΕΠ και η πραγματική ιδιωτική κατανάλωση (actual individual consumption). Θα τα εξετάσουμε αφενός ως ποσοστά του μέσου όρου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και αφετέρου ως ποσοστά μεταβολής από το 2019 έως το 2023.

Ξεκινώντας με το βασικότερο μέγεθος, το κατά κεφαλή ΑΕΠ σε μονάδες αγοραστικής δύναμης, βλέπουμε κάτι που είναι εδώ και καιρό γνωστό, ότι η Ελλάδα βρίσκεται στην προτελευταία θέση μεταξύ των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (66,8% του μέσου όρου), μετά τη Βουλγαρία, και στην τελευταία θέση μεταξύ των χωρών της Ευρωζώνης.

Ιδιωτική κατανάλωση
Όσον αφορά την κατά κεφαλή πραγματική ιδιωτική κατανάλωση σε μονάδες αγοραστικής δύναμης, τα πράγματα είναι οριακά καλύτερα. Η Ελλάδα βρίσκεται στην πέμπτη θέση από το τέλος με 79,1% του μέσου όρου. Η ανακοίνωση του Υπ.Οικ. αναφέρει ορθά το ποσοστό, αλλά όχι και την κατάταξη, αφού ισχυρίζεται εσφαλμένα ότι η Ελλάδα βρίσκεται πάνω από έξι άλλα κράτη-μέλη» υπογραμμίζει το ΕΝΑ.

Εξετάζει τους ρυθμούς μεταβολής, στους οποίους άλλωστε εστιάζει και την αισιόδοξη ματιά του το ΥπΟικ. «Στην περίοδο 2019-2023 το κατά κεφαλή ΑΕΠ της Ελλάδας σε μονάδες αγοραστικής δύναμης έχει αυξηθεί κατά 23,3%, σημειώνοντας μια αξιοπρεπή επίδοση, πάνω από τους μέσους όρους Ευρωπαϊκής Ένωσης (20,3%) και της Ευρωζώνης (18%), την οποία όμως δύσκολα θα χαρακτηρίζαμε ‘’πρωτιά’’, αφού την ξεπερνούν 10 χώρες. Η γειτονική Βουλγαρία κατέγραψε στο ίδιο διάστημα σχεδόν διπλάσια αύξηση (45,5%)» αναφέρει η ανάλυση του Ινστιτούτου.

Τέλος, εξετάζει τη μεταβολή της κατά κεφαλή πραγματικής ιδιωτικής κατανάλωσης σε μονάδες αγοραστικής δύναμης στην περίοδο 2019-2023. «Η σωρευτική αύξηση 22,9% είναι και πάλι υψηλότερη από τους μέσους όρους Ευρωπαϊκής Ένωσης (20,3%) και Ευρωζώνης (18,8%), αλλά βρίσκεται πίσω από 12 χώρες. Επομένως, ούτε και σε αυτή την περίπτωση φαίνεται να δικαιολογείται η χρήση του όρου πρωτιά στην ανακοίνωση του Υπ.Οικ.», καταλήγει.

The post ΕΝΑ: Στο μικροσκόπιο οι «πρωτιές και οι αλήθειες» που «μεταμορφώνουν την ελληνική οικονομία» appeared first on ΣΥΝΕΙΔΗΣΗ.