Νέο τοπίο για τις τουριστικές επενδύσεις διαμορφώνει το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό, με αυστηρότερους όρους στη δόμηση, περιορισμούς στις πιο επιβαρυμένες περιοχές και διαφορετικούς κανόνες για νησιά και παράκτιες ζώνες. Στόχος είναι η ανάπτυξη του τουρισμού χωρίς να εντείνεται η πίεση σε υποδομές, φυσικό περιβάλλον και τοπικές κοινωνίες.
Βασική αλλαγή είναι η αυστηροποίηση των όρων για νέες τουριστικές μονάδες εκτός σχεδίου. Στις περιοχές με πολύ υψηλή τουριστική ανάπτυξη δίνεται προτεραιότητα στον εκσυγχρονισμό και την αναβάθμιση των υφιστάμενων καταλυμάτων, ενώ για νέες ξενοδοχειακές επενδύσεις προβλέπονται αυξημένες απαιτήσεις ως προς την έκταση των γηπέδων.
Ιδιαίτερη μεταχείριση προβλέπεται για τα νησιά, όπου επιχειρείται να μπει φρένο στην ανεξέλεγκτη αύξηση της τουριστικής χωρητικότητας. Για νέα καταλύματα προβλέπονται συγκεκριμένα όρια κλινών, ανάλογα με την έκταση του ακινήτου και την κατηγορία της περιοχής, ώστε η ανάπτυξη να συνδέεται περισσότερο με τις δυνατότητες κάθε τόπου.
Στο επίκεντρο βρίσκονται και οι παράκτιες περιοχές. Το νέο πλαίσιο επιχειρεί να περιορίσει την περαιτέρω επιβάρυνση ζωνών που ήδη αντιμετωπίζουν έντονες πιέσεις από τον τουρισμό, προστατεύοντας παράλληλα τον φυσικό χώρο και ενισχύοντας την ανθεκτικότητα απέναντι στην κλιματική αλλαγή.
Το χωροταξικό χωρίζει την επικράτεια σε διαφορετικές κατηγορίες, με βάση την ένταση της τουριστικής δραστηριότητας, τα γεωγραφικά χαρακτηριστικά και τις πιέσεις που δέχεται κάθε περιοχή. Έτσι, οι περιοχές με ήδη κορεσμένη τουριστική ανάπτυξη αντιμετωπίζονται διαφορετικά από εκείνες που διαθέτουν περιθώρια για νέες επενδύσεις.
Στο νέο μοντέλο εντάσσεται και η ανάγκη περιορισμού των επιπτώσεων από τις βραχυχρόνιες μισθώσεις. Οι σχετικοί περιορισμοί παραπέμπονται σε ειδικότερες νομοθετικές ρυθμίσεις, με το ζήτημα του Airbnb να συνδέεται πλέον άμεσα με τη συνολική διαχείριση της τουριστικής ανάπτυξης και των πιέσεων που αυτή δημιουργεί στις τοπικές αγορές κατοικίας.
Παράλληλα, το νέο πλαίσιο επιχειρεί να μετατοπίσει το μοντέλο ανάπτυξης από τον μαζικό τουρισμό σε ένα πιο διαφοροποιημένο προϊόν. Η επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου, η ανάπτυξη θεματικών μορφών τουρισμού, η μείωση των περιφερειακών ανισοτήτων και η προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή αποτελούν βασικές επιδιώξεις του σχεδιασμού.
Το μεγάλο στοίχημα πλέον είναι η εφαρμογή των νέων κανόνων στην πράξη. Η κυβέρνηση επιδιώκει να διατηρήσει την επενδυτική δυναμική του ελληνικού τουρισμού, αλλά ταυτόχρονα να αποφύγει την περαιτέρω επιβάρυνση περιοχών που ήδη βρίσκονται στα όριά τους. Για νησιά, παραλίες και δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς, το μήνυμα του νέου χωροταξικού είναι σαφές: περισσότερη ανάπτυξη δεν σημαίνει πλέον απαραίτητα περισσότερες κλίνες, αλλά καλύτερη οργάνωση, προστασία του χώρου και επενδύσεις με μεγαλύτερο περιβαλλοντικό και κοινωνικό αποτύπωμα.
