Σημαντική ώθηση στην ελληνική οικονομία και ενεργειακή πολιτική σηματοδοτεί η συμφωνία μεταξύ ExxonMobil, HELLENiQ Energy και Energean για την εκκίνηση εξόρυξης υδρογονανθράκων στο Μπλοκ 2, στο βορειοδυτικό Ιόνιο. Η υπογραφή της συμφωνίας πραγματοποιήθηκε στο Ζάππειο, παρουσία υψηλόβαθμων αξιωματούχων από την Ελλάδα και τις ΗΠΑ, επιβεβαιώνοντας τη στενή στρατηγική συνεργασία στον ενεργειακό τομέα.
Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης χαρακτήρισε την κίνηση «πράξη ευθύνης και προοπτικής», υπογραμμίζοντας ότι πρόκειται για την πρώτη ερευνητική γεώτρηση στη χώρα εδώ και 40 χρόνια. Ο στόχος της Ελλάδας και της Ευρώπης είναι η σταδιακή απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο, με επίκεντρο τον Κάθετο Διάδρομο, ο οποίος πλέον καθίσταται χειροπιαστός.
Τα λιμάνια της Ρεβυθούσας και της Αλεξανδρούπολης θα υποδέχονται φορτία LNG, όχι μόνο αμερικανικής προέλευσης, τα οποία θα διοχετεύονται στις χώρες των Βαλκανίων και της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, ενισχύοντας την ενεργειακή ασφάλεια της ηπείρου. Η Ελλάδα αποκτά έτσι κεντρικό ρόλο στον νέο ενεργειακό χάρτη της Ευρώπης, λειτουργώντας ως σημαντικός κόμβος μεταφοράς φυσικού αερίου.
Η ExxonMobil συμμετέχει στο κοινοπρακτικό σχήμα με ποσοστό 60%, ενώ η Energean και η HELLENiQ Energy μοιράζονται το υπόλοιπο 40%. Σύμφωνα με τον αντιπρόεδρο της ExxonMobil, Τζον Αντριλ, η πρώτη γεώτρηση αναμένεται έως το 2027. Ο πρωθυπουργός τόνισε ότι η επένδυση αποτελεί ιστορική στιγμή για τη χώρα και επιβεβαιώνει τη στρατηγική αξιοποίησης του εθνικού πλούτου.
Το Μπλοκ 2, 30 χλμ. δυτικά της Κέρκυρας, καλύπτει 2.422 τετραγωνικά χιλιόμετρα σε βάθη 500–1.500 μέτρων. Αρχικά είχε παραχωρηθεί το 2018 σε Total, Edison και ΕΛΠΕ, ενώ σήμερα η Energean Hellas κατέχει το 75% και η HELLENiQ Upstream το 25%. Η τρισδιάστατη σεισμογραφική έρευνα του 2022 έδειξε πιθανότητες 15%–18% για αξιοποιήσιμο κοίτασμα, ενισχύοντας τις προσδοκίες για εγχώρια παραγωγή φυσικού αερίου.
Η ενεργειακή συνεργασία Ελλάδας-ΗΠΑ ενισχύεται περαιτέρω με την τετραμερή 3+1 (Ελλάδα, Κύπρος, Ισραήλ, ΗΠΑ), η οποία επικεντρώνεται σε περιφερειακά ενεργειακά ζητήματα. Νέα συνάντηση προγραμματίζεται στην Ουάσινγκτον το πρώτο εξάμηνο του 2026 για περαιτέρω συνεργασία. Παράλληλα, αναμένονται δύο επιπλέον συμφωνίες: για κοινοπραξία ελληνικών και αμερικανικών ομίλων για μακροχρόνια συμβόλαια LNG και για τη χρήση του Κάθετου Διαδρόμου από τον ΔΕΣΦΑ για μεταφορά φυσικού αερίου στην Ευρώπη.
Η Ελλάδα καθίσταται κρίσιμος κόμβος εισαγωγής LNG στην Ευρώπη, αντικαθιστώντας σταδιακά το ρωσικό φυσικό αέριο. Οι εισαγωγές αμερικανικού LNG αυξήθηκαν από λιγότερες από 5 τεραβατώρες το 2019 σε 20 τεραβατώρες το πρώτο οκτάμηνο του 2025, ενώ οι εισροές φυσικού αερίου από 6 δισ. κυβικά μέτρα το 2020 εκτοξεύτηκαν σε 17 δισ. το 2024, με εκροές προς γειτονικές χώρες 11 δισ. κυβικά μέτρα.
Στη συνέχεια, οι Υπουργοί Ενέργειας των χωρών της τετραμερούς 3+1 επανέλαβαν τη δέσμευσή τους για ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας και συνεργασίας στην Ανατολική Μεσόγειο, υπογραμμίζοντας τη σημασία των έργων ενεργειακής διασύνδεσης και τη διαφοροποίηση των ενεργειακών πηγών στην περιοχή. Προγραμματίζεται νέα συνάντηση στις ΗΠΑ το δεύτερο τρίμηνο του 2026 για περαιτέρω εμβάθυνση της συνεργασίας.
