Ένας σκληρός αγώνας μπρα ντε φερ βρίσκεται σε εξέλιξη ανάμεσα σε ιδιοκτήτες επαγγελματικών ακινήτων και επιχειρηματίες, με τα ενοίκια να εκτοξεύονται και να απειλούν τη βιωσιμότητα χιλιάδων μικρών αλλά και μεγαλύτερων επιχειρήσεων. Οι ανανεώσεις συμβολαίων γίνονται με εξωφρενικές απαιτήσεις, με αποτέλεσμα αρκετές επιχειρήσεις να αλλάζουν γειτονιά ή ακόμη και να κατεβάζουν ρολά, αδυνατώντας να αντέξουν το κόστος.
Η εικόνα στις μεγάλες πόλεις είναι χαρακτηριστική: στην Αθήνα, ζητούνται 3.500 ευρώ για κατάστημα 150 τ.μ. στους Αμπελοκήπους, 9.000 ευρώ για 300 τ.μ. στην πλατεία Κάνιγγος και 4.000 ευρώ για μόλις 97 τ.μ. στην Ακαδημίας. Στη Θεσσαλονίκη, οι τιμές κυμαίνονται από 2.700 ευρώ για 60 τ.μ. στην πλατεία Ναυαρίνου έως 5.500 ευρώ για 192 τ.μ. κοντά στον Λευκό Πύργο.
Τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος δείχνουν ότι το 2024 οι τιμές καταστημάτων υψηλών προδιαγραφών αυξήθηκαν κατά 8,8% σε ετήσια βάση, με την Αθήνα να καταγράφει άνοδο 10,4% και τη Θεσσαλονίκη 6,5%. Τα μισθώματα συνολικά αυξήθηκαν κατά 6,4%, με τη Θεσσαλονίκη να «πρωταγωνιστεί» με άνοδο 9,2%.
Οι επιχειρηματικοί φορείς προειδοποιούν για δραματικές συνέπειες. «Η επαγγελματική στέγη είναι ζωτικής σημασίας για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις», δηλώνει ο πρόεδρος του Εμπορικού Συλλόγου Πειραιώς, Θοδωρής Καπράλος. Ο πρόεδρος της ΓΣΕΒΕΕ, Γιώργος Καββαθάς, επισημαίνει ότι οι αυξήσεις σε ενοίκια, ενέργεια και πρώτες ύλες έχουν εκτινάξει το λειτουργικό κόστος στην εστίαση κατά 40% την τελευταία διετία. Σύμφωνα με μελέτη του ΙΜΕ-ΓΣΕΒΕΕ, 5,3% των μικρών επιχειρήσεων έχουν ήδη ληξιπρόθεσμες οφειλές σε ενοίκια, ενώ το 10,8% δηλώνει πως αδυνατεί να ανταποκριθεί στο άμεσο μέλλον.
Η κυβέρνηση έχει επιβάλει πλαφόν 3% στις αυξήσεις μισθωμάτων έως το τέλος του 2025, ωστόσο οι επιχειρηματίες υποστηρίζουν ότι αυτό δεν αρκεί για τα νέα συμβόλαια, όπου οι απαιτήσεις των ιδιοκτητών θεωρούνται «εξωφρενικές». Ο Εμπορικός Σύλλογος Πειραιώς και άλλα επιμελητήρια ζητούν πρόσθετα μέτρα, όπως:
-
παράταση του πλαφόν με ετήσια αναθεώρηση,
-
ελάχιστη διάρκεια 6 ετών στα επαγγελματικά μισθωτήρια με δυνατότητα παράτασης,
-
δικαίωμα προαίρεσης παράτασης 2 ετών με ετήσια αύξηση έως 3%,
-
φορολογικά κίνητρα για ιδιοκτήτες που αναβαθμίζουν ενεργειακά τα ακίνητα,
-
μείωση φορολογίας στα ενοίκια για να στηριχθούν και οι ιδιοκτήτες.
Οι εκπρόσωποι της αγοράς ζητούν μάλιστα επιστροφή σε καθεστώτα προ μνημονίων, με συμβάσεις 9+3 ή 12+4 ετών και προσαυξήσεις βάσει πληθωρισμού, ώστε οι επιχειρηματίες να μπορούν να αποσβέσουν τις επενδύσεις τους. Χωρίς γενναίες παρεμβάσεις, προειδοποιούν, πολλές επιχειρήσεις θα οδηγηθούν αναγκαστικά στο λουκέτο.
