Αντίστροφη μέτρηση έχει ξεκινήσει για τις μειώσεις τιμών στα ράφια των σούπερ μάρκετ, με την εθνική πρωτοβουλία να περνά στην τελική της φάση. Από τις 31 Αυγούστου, προϊόντα που αποτελούν μέρος της καθημερινής κατανάλωσης θα διατίθενται με χαμηλότερες τιμές, σε μια προσπάθεια να περιοριστεί η πίεση που δέχονται τα νοικοκυριά. Η συμφωνία αφορά ήδη περίπου 1.100 κωδικούς, ενώ ο αριθμός τους μπορεί να αυξηθεί έως και τους 1.500.
Η πρωτοβουλία έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία το κόστος των καθημερινών αγορών εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό βάρος για τον οικογενειακό προϋπολογισμό. Η βασική διαφοροποίηση είναι ότι το μέτρο δεν περιορίζεται σε μία μόνο κατηγορία προϊόντων, αλλά επιχειρεί να καλύψει ένα ευρύ φάσμα αγαθών που αγοράζονται συστηματικά από τα ελληνικά νοικοκυριά.
Στο επίκεντρο βρίσκονται τρόφιμα, είδη προσωπικής φροντίδας, προϊόντα καθαρισμού, βρεφικά είδη αλλά και σχολικά προϊόντα.
Ποια προϊόντα μπαίνουν στη λίστα
Με βάση τον σχεδιασμό που έχει παρουσιαστεί, οι μειώσεις αφορούν μεταξύ άλλων νωπό κρέας, γάλα, γιαούρτι, τυριά και αυγά. Στη λίστα περιλαμβάνονται επίσης ψωμί και αλεύρι, ζυμαρικά, ρύζι και όσπρια, καθώς και ελαιόλαδο, σπορέλαια, βούτυρο και μαργαρίνες.
Σημαντικό μέρος της πρωτοβουλίας καταλαμβάνουν τα προϊόντα που αφορούν οικογένειες με παιδιά. Βρεφικό γάλα, παιδικές τροφές και πάνες περιλαμβάνονται στις κατηγορίες που αναμένεται να αποκτήσουν χαμηλότερες τιμές.
Στη λίστα βρίσκονται ακόμη καφές και δημητριακά, σοκολάτες και μπισκότα, αναψυκτικά, απορρυπαντικά και καθαριστικά, προϊόντα προσωπικής υγιεινής, καθώς και σχολικά είδη.
Αντίθετα, τα νωπά φρούτα και λαχανικά δεν εντάσσονται στο συγκεκριμένο πλαίσιο. Ο βασικός λόγος είναι η μεγάλη μεταβλητότητα των τιμών τους, που επηρεάζεται από την εποχικότητα, την παραγωγή και τις καθημερινές διακυμάνσεις της αγοράς.
Πόσο θα μειωθούν οι τιμές
Ο αρχικός σχεδιασμός προβλέπει μειώσεις τουλάχιστον 5%, ενώ οι τελικές συμφωνίες που έχουν ήδη επιτευχθεί διαμορφώνουν, σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, έναν μέσο όρο που κινείται περίπου στο 7%. Οι μειώσεις προκύπτουν από τη συνεργασία προμηθευτών, βιομηχανίας και αλυσίδων λιανικής.
Σύμφωνα με πληροφορίες από την αγορά, οι προμηθευτές έχουν προσφέρει μειώσεις περίπου 5%, ενώ οι αλυσίδες σούπερ μάρκετ προσθέτουν επιπλέον μειώσεις της τάξης του 1,5% έως 2%.
Το μέτρο έχει σχεδιαστεί αρχικά για να εφαρμοστεί από τις 31 Αυγούστου και να διαρκέσει τουλάχιστον μέχρι το τέλος του 2026, με τη διάρκεια των μειώσεων να διαφέρει ανάλογα με τα προϊόντα και τις συμφωνίες.
Γιατί επιλέχθηκαν αυτά τα προϊόντα
Η επιλογή των κατηγοριών δεν έγινε τυχαία. Στόχος ήταν να συμπεριληφθούν προϊόντα που έχουν υψηλή συχνότητα αγοράς και συμμετέχουν σημαντικά στη συνολική δαπάνη ενός νοικοκυριού.
Τα διαθέσιμα στοιχεία της αγοράς δείχνουν ότι ένα σχετικά μικρό ποσοστό των κωδικών στα σούπερ μάρκετ αντιπροσωπεύει μεγάλο μέρος του συνολικού τζίρου. Αυτό σημαίνει ότι μια μείωση σε συγκεκριμένα προϊόντα καθημερινής κατανάλωσης μπορεί να έχει μεγαλύτερη επίδραση στο συνολικό κόστος ενός καλαθιού αγορών.
Παράλληλα, η Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου της Αγοράς έχει ήδη καταγράψει μειώσεις τιμών σε 1.898 κωδικούς βασικών προϊόντων κατά το διάστημα από 1 Απριλίου έως 24 Ιουνίου 2026, με τον αριθμητικό μέσο όρο της μείωσης να ανέρχεται σε 5,94%.
Δεν είναι όλα τα προϊόντα ίδια
Η εικόνα των τιμών δεν είναι ενιαία σε όλες τις κατηγορίες. Υπάρχουν προϊόντα που έχουν καταγράψει σημαντικές μειώσεις, αλλά και άλλες κατηγορίες όπου οι τιμές εξακολουθούν να κινούνται ανοδικά.
Ενδεικτικά, το ελαιόλαδο έχει καταγράψει υποχώρηση τιμών, όπως και το ρύζι, ενώ σε άλλες βασικές κατηγορίες, όπως τα γαλακτοκομικά και τα αυγά, οι πιέσεις παραμένουν εντονότερες.
Αυτός είναι και ο λόγος που η νέα πρωτοβουλία επιχειρεί να παρέμβει σε προϊόντα με υψηλή κατανάλωση, αντί να αντιμετωπίσει συνολικά και οριζόντια το σύνολο των τιμών στην αγορά.
Εθελοντική συμφωνία κυβέρνησης και αγοράς
Το μέτρο βασίζεται σε συμφωνία μεταξύ κυβέρνησης, βιομηχανίας, προμηθευτών και αλυσίδων σούπερ μάρκετ. Στόχος είναι η αποκλιμάκωση των τιμών χωρίς να δημιουργηθεί ένα νέο οριζόντιο πλαφόν σε ολόκληρη την αγορά.
Η επιτυχία της πρωτοβουλίας θα κριθεί, επομένως, στην πράξη: στις τελικές τιμές που θα δουν οι καταναλωτές στα ράφια και στη διάρκεια για την οποία αυτές θα παραμείνουν μειωμένες.
Για τα νοικοκυριά, το ζητούμενο δεν είναι μόνο να υπάρξει μια προσωρινή έκπτωση σε ορισμένους κωδικούς. Είναι να περιοριστεί το συνολικό κόστος του εβδομαδιαίου και μηνιαίου καλαθιού.
Η πραγματική δοκιμασία ξεκινά στις 31 Αυγούστου
Η 31η Αυγούστου αποτελεί πλέον το βασικό ορόσημο. Μέχρι τότε θα πρέπει να ολοκληρωθούν οι τελικές συμφωνίες και να οριστικοποιηθεί ο αριθμός των προϊόντων που θα συμμετάσχουν.
Αν ο αριθμός φτάσει τελικά τους 1.500 κωδικούς, η πρωτοβουλία θα καλύπτει ένα σημαντικό εύρος των προϊόντων που βρίσκονται καθημερινά στο καλάθι των καταναλωτών.
Το στοίχημα, ωστόσο, θα κριθεί πολύ πιο απλά: από την τιμή που θα βλέπει ο καταναλωτής στο ράφι.
Γιατί σε μια περίοδο που το κόστος ζωής εξακολουθεί να πιέζει τον οικογενειακό προϋπολογισμό, η διαφορά ανάμεσα σε μια εξαγγελία και μια πραγματική ελάφρυνση μετριέται τελικά στο ταμείο.
