H Σαλαμίνα περνά από τη μάχη με τις φλόγες στην επόμενη, εξίσου δύσκολη, ημέρα. Η πυρκαγιά που έπληξε το νησί άφησε πίσω της δύο νεκρούς, τραυματίες, κατεστραμμένες περιουσίες και μια σειρά από κρίσιμα ερωτήματα για τα αίτια της καταστροφής, την ταχύτητα εξάπλωσης της φωτιάς και την αποτελεσματικότητα των μέτρων πρόληψης. Οι αυτοψίες ξεκινούν, ενώ οι Αρχές εξετάζουν όλα τα ενδεχόμενα για την έναρξη των δύο εστιών.
Η εικόνα στη Σαλαμίνα είναι σήμερα σαφώς βελτιωμένη, όμως η επιχείρηση επιτήρησης συνεχίζεται. Δεν υπάρχει ενιαίο ενεργό μέτωπο, ωστόσο παραμένουν διάσπαρτες εστίες και σημεία με καπνό, με τις πυροσβεστικές δυνάμεις να επιχειρούν προκειμένου να περιοριστεί ο κίνδυνος αναζωπυρώσεων. Περίπου 300 πυροσβέστες συμμετείχαν στην αντιμετώπιση της πυρκαγιάς, ενώ κατά τη διάρκεια της νύχτας πραγματοποιήθηκαν περιπολίες και διαβροχές σε σημεία του νότιου τμήματος του νησιού.
Ο απολογισμός, ωστόσο, είναι βαρύς. Ένα ηλικιωμένο ζευγάρι εντοπίστηκε νεκρό μέσα στο σπίτι του στην οδό Ανδρομάχης, στην περιοχή των Περιστερίων, όπου η φωτιά είχε προκαλέσει ιδιαίτερα επικίνδυνες συνθήκες. Παράλληλα, αρκετοί πολίτες χρειάστηκαν ιατρική βοήθεια για αναπνευστικά προβλήματα και εγκαύματα. Πέντε άνθρωποι μεταφέρθηκαν στο Θριάσιο Νοσοκομείο, ενώ δύο γυναίκες παρέμειναν για νοσηλεία στη Μονάδα Αυξημένης Φροντίδας, έχοντας υποστεί εγκαύματα.
Οι δύο εστίες και το ερώτημα της έναρξης
Ένα από τα βασικά ζητήματα που καλούνται πλέον να απαντήσουν οι Αρχές είναι πώς ξεκίνησε η πυρκαγιά. Στο μικροσκόπιο βρίσκεται η φωτιά στα Περιστέρια, αλλά και δεύτερη εστία που εκδηλώθηκε λίγα λεπτά αργότερα στην περιοχή Κακή Βίγλα – Σελήνια.
Η Διεύθυνση Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού διερευνά τα αίτια, χωρίς μέχρι στιγμής να έχει εξαχθεί οριστικό συμπέρασμα. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει καταγγελία κατοίκου, σύμφωνα με την οποία η πρώτη φωτιά φέρεται να ξεκίνησε σε παρακείμενο οικόπεδο στην οδό Ανδρομάχης, όπου υπήρχαν μεγάλες ποσότητες απορριμμάτων. Το στοιχείο αυτό ερευνάται και δεν αποτελεί από μόνο του απόδειξη για την αιτία της πυρκαγιάς.
Το γεγονός ότι οι δύο εστίες εκδηλώθηκαν σε σύντομο χρονικό διάστημα αποτελεί ένα ακόμη στοιχείο που εξετάζεται από τις αρμόδιες υπηρεσίες. Οι Αρχές καλούνται να διαπιστώσουν εάν πρόκειται για ανεξάρτητα περιστατικά ή εάν υπάρχει κάποια κοινή αιτία. Μέχρι την ολοκλήρωση της έρευνας, κάθε σενάριο παραμένει υπό διερεύνηση.
Το δεύτερο ερώτημα: Γιατί εξαπλώθηκε τόσο γρήγορα;
Η ταχύτητα με την οποία κινήθηκε η φωτιά αποτελεί το δεύτερο μεγάλο ερώτημα. Η περιοχή όπου εκδηλώθηκε η πυρκαγιά συνδυάζει κατοικίες με δασική και αγροτική βλάστηση, γεγονός που αυξάνει την έκθεση των οικισμών σε μια γρήγορα εξελισσόμενη πυρκαγιά.
Η ίδια η καταστροφή αποτυπώνει τη σφοδρότητα του φαινομένου. Κτίσματα υπέστησαν σοβαρές ζημιές, σε ορισμένες περιπτώσεις καταστράφηκαν ολοσχερώς, ενώ σημαντικές ζημιές σημειώθηκαν και σε οχήματα. Την ίδια ώρα, εκατοντάδες κάτοικοι και επισκέπτες χρειάστηκε να απομακρυνθούν από τις παραλίες της νότιας Σαλαμίνας.
Συνολικά 593 άνθρωποι μεταφέρθηκαν διά θαλάσσης σε ασφαλέστερα σημεία, με τη συμμετοχή του Λιμενικού, πλωτών μέσων της Πυροσβεστικής και ιδιωτικών σκαφών. Η επιχείρηση πραγματοποιήθηκε σε διαδοχικά δρομολόγια και συνεχίστηκε κατά τη διάρκεια της νύχτας.
Η μαζική απομάκρυνση μέσω θαλάσσης ανέδειξε και μια διαφορετική πτυχή της πολιτικής προστασίας σε ένα πυκνοκατοικημένο νησί που βρίσκεται σε μικρή απόσταση από την Αττική. Όταν η οδική απομάκρυνση δεν επαρκεί ή οι δρόμοι απειλούνται από το μέτωπο, η θάλασσα μπορεί να λειτουργήσει ως εναλλακτικός δρόμος διαφυγής. Η επιχείρηση στη Σαλαμίνα αποτελεί πλέον ένα σημαντικό παράδειγμα για τον σχεδιασμό αντίστοιχων σεναρίων εκκένωσης.
Το τρίτο ερώτημα: Ήταν επαρκής η πρόληψη;
Μετά την κατάσβεση, το ενδιαφέρον μετατοπίζεται αναπόφευκτα από την αντιμετώπιση της φωτιάς στην πρόληψη. Και εδώ βρίσκεται ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα που πρέπει να απαντηθούν.
Στο πλαίσιο των αυτοψιών θα εξεταστούν οι ζημιές σε κατοικίες και άλλες υποδομές, αλλά παράλληλα θα αξιολογηθεί η κατάσταση στην οποία βρισκόταν η περιοχή πριν από την πυρκαγιά. Ήδη έχουν καταγραφεί σημεία με μεγάλες ποσότητες απορριμμάτων στις άκρες δρόμων και στα πρανή, καθώς και γύρω από υπερφορτωμένους κάδους. Η παρουσία απορριμμάτων, ωστόσο, δεν μπορεί από μόνη της να συνδεθεί με την έναρξη της φωτιάς και απαιτείται περαιτέρω έρευνα.
Στο επίκεντρο βρίσκεται επίσης η αποτελεσματικότητα των αντιπυρικών ζωνών και των έργων πρόληψης που έχουν πραγματοποιηθεί τα προηγούμενα χρόνια. Το ζητούμενο δεν είναι μόνο εάν υπήρχαν υποδομές πρόληψης, αλλά εάν αυτές ήταν επαρκείς για τις σημερινές συνθήκες και εάν συντηρούνταν και λειτουργούσαν αποτελεσματικά.
Το ζήτημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία η αντιπυρική περίοδος εξελίσσεται υπό ιδιαίτερα δύσκολες συνθήκες. Το υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας έχει επισημάνει ότι η παρατεταμένη ανομβρία και ξηρασία, σε συνδυασμό με ισχυρούς ανέμους, δημιουργούν εξαιρετικά απαιτητικές συνθήκες για την αντιμετώπιση των πυρκαγιών και μπορούν να ευνοήσουν την ταχεία εξάπλωσή τους.
Αυτοψίες και αποζημιώσεις
Η επόμενη ημέρα δεν αφορά μόνο την αναζήτηση ευθυνών. Αφορά και τους ανθρώπους που έχασαν το σπίτι, την περιουσία ή την αίσθηση ασφάλειας που είχαν μέχρι πριν από λίγες ώρες.
Στη Σαλαμίνα μεταβαίνει ο υφυπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας Κώστας Κατσαφάδος, ο οποίος αναμένεται να πραγματοποιήσει σύσκεψη με τη δημοτική αρχή και τους αρμόδιους φορείς. Παράλληλα, κλιμάκια της Γενικής Διεύθυνσης Αποκατάστασης Επιπτώσεων Φυσικών Καταστροφών ξεκινούν τις αυτοψίες για την καταγραφή των ζημιών, σε συνεργασία με τον Δήμο Σαλαμίνας.
Η καταγραφή αποτελεί το πρώτο βήμα για την αποκατάσταση και την ενεργοποίηση των διαδικασιών κρατικής αρωγής. Η ταχύτητα με την οποία θα ολοκληρωθούν οι αυτοψίες και θα προχωρήσουν οι σχετικές διαδικασίες θα είναι κρίσιμη για τους πληγέντες, οι οποίοι βρίσκονται ήδη αντιμέτωποι με τις άμεσες συνέπειες της καταστροφής.
Η Σαλαμίνα μπαίνει έτσι στη δύσκολη φάση της επόμενης ημέρας. Η φωτιά μπορεί να μην έχει πλέον ενεργό ενιαίο μέτωπο, όμως η κρίση δεν τελειώνει με την κατάσβεση. Οι δύο νεκροί και οι τραυματίες θέτουν το βαρύτερο ερώτημα για την ασφάλεια των κατοίκων, οι καμένες περιουσίες για την ταχύτητα της αποκατάστασης και η εικόνα της περιοχής πριν από την πυρκαγιά για την αποτελεσματικότητα της πρόληψης.
Το τελικό ζητούμενο είναι να δοθούν συγκεκριμένες απαντήσεις: τι προκάλεσε τη φωτιά, γιατί εξαπλώθηκε τόσο γρήγορα και τι πρέπει να αλλάξει ώστε μια επόμενη πυρκαγιά να μη μετατραπεί ξανά σε τραγωδία.
