Σημαντικές αλλαγές στον τρόπο χορήγησης της ετήσιας κανονικής άδειας φέρνει το νέο εργασιακό πλαίσιο που ενεργοποιείται από το 2026. Πλέον, ο εργαζόμενος μπορεί, με γραπτό αίτημα, να κατανέμει την άδειά του σε περισσότερα χρονικά διαστήματα, προσαρμόζοντάς τη στις προσωπικές ή οικογενειακές του ανάγκες. Βασική προϋπόθεση παραμένει η λήψη ενός ενιαίου τμήματος άδειας, διάρκειας τουλάχιστον πέντε συνεχόμενων εργάσιμων ημερών για όσους εργάζονται με πενθήμερο και έξι ημερών για όσους απασχολούνται με εξαήμερο σύστημα.
Μέχρι σήμερα, η γενική αρχή προέβλεπε τη χορήγηση της άδειας σε ένα ενιαίο διάστημα, εκτός αν ο εργαζόμενος ζητούσε την κατάτμησή της. Ακόμη και σε αυτή την περίπτωση, ο νόμος όριζε ότι δύο εβδομάδες έπρεπε να λαμβάνονται συνεχόμενα. Το νέο καθεστώς καταργεί αυτή τη λογική, ενισχύοντας την αυτονομία του εργαζομένου στον προγραμματισμό του χρόνου ανάπαυσής του.
Συμφωνία και όχι επιβολή
Ο χρόνος λήψης της άδειας εξακολουθεί να καθορίζεται κατόπιν συνεννόησης μεταξύ εργαζομένου και εργοδότη. Καμία πλευρά δεν έχει το δικαίωμα να επιβάλει μονομερώς την επιλογή της. Σε περίπτωση που προκύψει διαφωνία, αρμόδια για την επίλυσή της παραμένει η Επιθεώρηση Εργασίας.
Παράλληλα, δίνεται η δυνατότητα στις επιχειρήσεις να τηρούν ηλεκτρονικό αρχείο αιτήσεων άδειας, ενώ από το 2026 καταργείται η υποχρέωση προαναγγελίας της άδειας στο πληροφοριακό σύστημα «Εργάνη». Αντί αυτής, καθιερώνεται απολογιστική δήλωση τον επόμενο μήνα, γεγονός που περιορίζει αισθητά τη γραφειοκρατία.
Τι διατηρείται και τι αλλάζει για τις επιχειρήσεις
Παραμένει σε ισχύ η πρόβλεψη σύμφωνα με την οποία το 50% του προσωπικού πρέπει να λαμβάνει άδεια κατά την περίοδο Μαΐου – Σεπτεμβρίου, αν και αρκετοί τη χαρακτηρίζουν πλέον παρωχημένη. Αντίθετα, καταργείται η δυνατότητα κατάτμησης της άδειας με πρωτοβουλία του εργοδότη, εξέλιξη που ενδέχεται να δημιουργήσει οργανωτικές προκλήσεις σε ορισμένες επιχειρήσεις, ιδιαίτερα σε περιόδους αυξημένης δραστηριότητας.
Υπολογισμός και εξέλιξη της άδειας
Η ετήσια άδεια εξακολουθεί να χορηγείται αναλογικά, με βάση το χρονικό διάστημα απασχόλησης του εργαζομένου. Για πλήρη δωδεκάμηνη εργασία, αντιστοιχούν 20 εργάσιμες ημέρες άδειας σε πενθήμερη εβδομάδα και 24 σε εξαήμερη. Ο εργοδότης υποχρεούται έως τις 31 Μαρτίου του επόμενου έτους να χορηγεί την άδεια που αναλογεί στον χρόνο εργασίας του υπαλλήλου.
Κατά το δεύτερο έτος απασχόλησης, ο εργαζόμενος συνεχίζει να λαμβάνει άδεια αναλογικά, ενώ από το τρίτο έτος και μετά δικαιούται το σύνολο της ετήσιας άδειας σε οποιοδήποτε χρονικό σημείο του έτους. Επιπλέον, για κάθε έτος απασχόλησης πέραν του πρώτου, η άδεια αυξάνεται κατά μία εργάσιμη ημέρα, έως τις 22 ημέρες στο πενθήμερο και τις 26 στο εξαήμερο.
Σύμφωνα με τις Εθνικές Γενικές Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας, εργαζόμενοι με 10 έτη υπηρεσίας στον ίδιο εργοδότη ή 12 έτη συνολικής προϋπηρεσίας δικαιούνται 25 ημέρες άδειας σε πενθήμερο ή 30 σε εξαήμερο. Μετά τη συμπλήρωση 25 ετών υπηρεσίας ή προϋπηρεσίας, προβλέπεται μία επιπλέον ημέρα άδειας, ανεβάζοντας το σύνολο στις 26 ημέρες για πενθήμερη και στις 31 ημέρες για εξαήμερη εργασία.
Η νέα ρύθμιση φιλοδοξεί να εκσυγχρονίσει το πλαίσιο της ετήσιας άδειας, δίνοντας μεγαλύτερη ελευθερία στους εργαζομένους, ενώ ταυτόχρονα θέτει νέους όρους προσαρμογής για τις επιχειρήσεις.
